Halle en zijn koloniale standbeelden

Er is al heel wat te doen geweest over de standbeelden van Leopold II, zowel algemeen in de media als in Halle in het bijzonder. Hier werd het standbeeld van Leopold II bijvoorbeeld van zijn sokkel getrokken, door wie of door wat is nog niet duidelijk. Er zijn daar inmiddels al heel wat interessante opiniestukken over gepasseerd. Ik licht graag het opiniestuk “Standbeelden zijn geen goede geschiedenisleraren” van collega-alumnus Kristof Smeyers in Knack uit.

Mijn mening is de voorbije maanden en weken veranderd. In een ouder opiniestuk hing ik nog eerder de optie van het historische duidingsbordje aan, vanuit de redenering dat je zo het standbeeld in een historische context plaats. Maar met voortschrijdend inzicht moet ik nu toegeven dat zo’n bordje in feite niets of onvoldoende wijzigt aan het oorspronkelijke opzet van een standbeeld, de verheerlijking. En dat vanuit die context het ook niet meer dan normaal is dat het voor mensen uit de Congolese gemeenschap onvoldoende is om gewoon een bordje te plaatsen.

Halle koloniaal?/!

DSC01550

Maar Halle dus. Waar mij de voorbije weken ook wat is opgevallen. Het gaat bijna exclusief over Leopold II. Voor een leek lijk dat normaal. Maar in het Albertpark staat recht tegenover Leopold nog een standbeeld, dat van Baron Jacques de Dixmude. Voor een uitgebreide biografie over de man verwijs ik graag door naar de website van de Stad Halle, die al historische duiding gaf naar aanleiding van de discussie rond de Baron Jacquesstraat.

Maar kort samengevat was Jacques veel meer rechtstreeks betrokken in zowel de kolonisatie van Congo als in de rubberwinning. Hij kwam in het vizier door een opdracht die hij al dan niet zou gegeven hebben om gewelddadige represailles te laten uitvoeren. Het staat wel vast dat hij in het Lac Leopoldgebied systematisch geweld en uitbuiting gebruikte om zijn doelstellingen te halen. Geen fijn figuur dus en met een grotere directe rol dan Leopold II, die weliswaar als grote instigator een grotere symboliek kent.

Die Baron Jacques heeft dus recht tegenover Leopold II een racistisch standbeeld dat zelfs geen moeite doet om enige nuance aan de dag te leggen. Het is een kolom waarin een Congolees opkijkt naar de beeltenis van Jacques en waar deze bedankt wordt voor zijn pionierswerk in Kongo Vrijstaat. Desondanks wordt dit standbeeld in de discussies amper bediscussieerd en schijnbaar zelfs niet geviseerd. Ook niet in petities, manifestaties of beschadigingen.

Dekoloniseer Halle?/!

DSC01560

Wat moet een mens (of een stad) dus doen met Leopold II en aanverwanten? Tot voor kort had ik dus gezegd, pas dat plaatje aan dat nu wat vrijblijvend bedenkingen uit bij onze voormalige monarch. Hoewel ook mag gezegd worden dat Halle de eerste plek was om zo’n duidingsbordje te hangen bij een standbeeld en daarbij expliciet aan te geven dat er inderdaad een keerzijde aan de persoon en zijn standbeeld was.

Nu het van zijn sokkel is gevallen zou simpelweg kunnen gezegd worden om het gewoon zo te laten. Er kwam bijvoorbeeld aan een voorstel om het in stadsmuseum den AST te zetten, zodat leerlingen in een museumcontext de begeleidende tekst kunnen zien en horen, wat al neutraler is dan in de publieke ruimte.

Dekoloniseer Halle, een beweging in Halle die zich inzet voor de dekolonisatie had bijvoorbeeld ook enkele ideeën. Bijvoorbeeld het laten overwoekeren van het standbeeld door klimop. Dat trekt misschien ruimer aandacht, en mits een nieuw begeleidend bordje, waarin je zegt dat er vroeger een standbeeld van Leopold II zichtbaar was inclusief ondubbelzinnige historische duiding, kan je op een creatieve manier ook weer aandacht genereren.

Dan rest ons nog de kolom met Jacques. Hoewel op dit moment minder een hot issue is het vanuit de huidige discussie wel relevant(er). Misschien is het een idee om vanuit de Congolese gemeenschap in België een (net al te abstract) kunstproject te lanceren waarbij er bijvoorbeeld iets wordt bijgebouwd, waardoor bepaalde problematische teksten verdwijnen, en het monument door middel van een hedendaagse toets omgekeerd wordt van ereteken voor Baron Jacques naar een gedenkmemorial voor de slachtoffers van het bewind in Congo Vrijstaat.

Natuurlijk mag dat allemaal niet het enige zijn. Koppel dat aan een duidelijk luik over kolonisatie binnen het onderwijs en in een museale context, maar vergroot even goed de aanwezigheid van een publiek debat, lokaal en bovenlokaal, op basis van de feiten. Op dat vlak kan ik “Koloniaal Congo: Een geschiedenis in vragen” aanraden. Daarnaast is kan bijvoorbeeld ook onze openbare omroep verder een rol spelen door dat stuk van het verleden onder de aandacht te brengen.

Het lijkt er in ieder geval op dat men in Halle denkt aan een participatief traject rond de toekomst van Leopold II (en hopelijk ruimer), om het zo te gebruiken om in de publieke ruimte en door middel van een publiek debat niet enkel een plaats maar ook een gedragenheid te geven.

Geplaatst in Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Patriottisme? Gemeenschapsgevoel!

Er is weer wat te doen rond een opiniestuk, ditmaal eentje van Assita Kanko. Daar zingt ze de lof van Vlaanderen en koppelt ze patriottisme aan een hele resem zaken. Dat gaat van het eten van mattentaarten (njam), tot kijken naar de garnaalvissers van Oostende (beetje raar) en van supporteren voor Eddy Merckx (uhm) en verdwalen in Brugge (gaat het nu over die Letse vrachtwagenchauffeur?) tot het kennen van volksfilosoof Urbanus. Het ambitieniveau schippert wat.

Maar het is dan ook eigen aan dit soort van opsommingen dat je reductionistisch te werk gaat. Wanneer je een identiteit, in casu, de Vlaamse, wilt koppelen aan figuren, werken, plaatsen en gebruiken, dan loop je het risico dat het enerzijds nogal provincialistisch overkomt en anderzijds dat je misschien zelf moet toegeven dat je identiteit kosmopolitischer of meerdimensionaler is dan je zelf wilt toegeven. De Vlaamse geschiedenis is voor een groot stuk ook de Belgische, of geen een van de twee, en als je gebruiken en gerechten claimt, zoals balletjes in tomatensaus, dan kom je er al snel op uit dat dit helemaal niet zo eigen of uniek is.

Wat mij vooral stoort aan het opiniestuk is de koppeling aan het woord patriottisme, vaderlandsliefde. Natuurlijk is dat het hele punt dat Kanko wilt maken. Identiteit en patriottisme zijn vieze woorden! We mogen niet meer trots zijn op onze identiteit en ons verleden! Dat is natuurlijk zever. Zelfs in een discussie rond standbeelden gaat het er vooral om om het verleden te kaderen. Visies en tradities komen en gaan en evolueren. Ook dat is deel van een identiteit. Alles is gedrenkt in het verleden en wordt gevormd en hervormd door het heden en de toekomst. Ik vermoed dat het gevoel dat men met de grove borstel door het verleden gaat even eigen is aan de menselijke geschiedenis als pakweg oorlog. Om de zoveel tijd gaat de pendel wel die richting uit.

Maar patriottisme is als woord en als begrip heel reductionistisch en zwaarwichtig, zeker als je een inclusieve Vlaamse identiteit meent te willen. De nieuwe huisideoloog van N-VA probeerde die inclusiviteit meteen in de praktijk te brengen door voor te stellen om i.p.v. standbeelden af te breken er op te richten voor mensen die overleden zijn in Congo tijdens hun ‘beschavingswerk’. Qua uitgestoken hand kan dat tellen. (kuch)

Anders dan sommige (of misschien heel wat) van mijn lezers wens ik zelf de Vlaamse identiteit niet te ontkennen, noch te problematiseren. Ik wens dat wel te doen met de Vlaamse checklist, zeker als er potsierlijke dingen opstaan. Je ridiculiseert in de fond je eigen gemeenschapsvorming en maakt tegenstanders het zo wel heel makkelijk om je discours, zeker als je het koppelt aan zoiets zwaarwichtig als patriottisme, neer te halen. Al zal Kanko wel het gevoel hebben dat ze structureel heeft bijgedragen aan het debat.

Ik ben dan ook geen fan van een patriottistische checklist en, ik val in herhaling, zie de Vlaamse (of verbindende) identiteit eerder als een concreet iets binnen een concrete gemeenschap. Wie dat Vlaamse echt inclusief en positief wilt, die moet niet afkomen met bestofte romanciers of wielerwedstrijden, maar viert de gemeenschapsvorming van elke dag, op het lokale niveau.

Het is daar waar mensen zich concreet en volgens eigen vermogen inzetten voor de gemeenschap. Of het nu door middel van een politiek of maatschappelijk engagement is, het verenigingsleven, of  het proper houden van je buurt en zorgen voor je buren. Op het lokale niveau maken, vormen en (her)werken mensen aan een echte (Vlaamse) gemeenschap en daar kan iedereen aan bijdragen, los van een van bovenaf opgedrongen lijstje van do’s en don’ts.

Maakt het uit dat je Urbanus niet kent als je uren en dagen steekt in de organisatie van een evenement of dat je nog nooit hebt gehuild bij het zien van garnaalvissers wanneer je tijdens de Coronapiek mee voor je buren hebt gezorgd? Of misschien iets polemischer, moet je de kerststal zetten en mee pintjes drinken als je mee zorgt dat je lokale sportclub draait of maakt het uit wat je draagt of niet draagt als je je in een koor of knutselgroep engageert. Als we dan toch op zoek zijn naar een gedeelde identiteit, dan kom ik uit bij de lokale gemeenschap.

En, zo wil de ironie, is het vaak het lokale dat de fall out van dit soort opiniestukken en discussies moet opkuisen. Van bovenaf wordt geschermd met grote begrippen, checklists en canons, semantische en symbooldiscussies over wie wat moet opgeven om erbij te horen. Of wie er tout court niet kan bijhoren en dat nooit zal kunnen, op basis van vage grenzen. Lokaal wordt er hard gewerkt om buren te verzoenen, de sociale cohesie te bevorderen, nieuwkomers zo snel mogelijk mee in het lokale weefsel krijgen. Daar ligt de kern van een mogelijke en (h)echte Vlaamse gemeenschap, eerder dan in abstracte symbolen en concepten die al even zweverig zijn als het progressief kosmopolitisme waartegen wordt gefulmineerd.

En het is echt inclusief. Maar misschien is dat, als je een natie wilt vormen gestoeld op een bepaalde leest, eigenlijk niet echt je intentie. Als je symbolen en handelingen nodig acht om goodwill te testen. Voor mij telt wat je doet voor je (Vlaamse) gemeenschap dan meer dan wat je wel of niet eet, leest of kent. Dus wat mij betreft mag patriottisme terug in de bestofte ladekast en kunnen we in Vlaanderen beter inzetten op gemeenschapsgevoel. En zo zijn we eerder fier op wat we in de praktijk doen, dan wat we in theorie (zouden moeten) zijn

 

 

 

Geplaatst in Hersenspinsels, Of mice and men, Over cultuur en maatschappij | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 reacties

Favoriete series top 5

Het moet niet altijd geschiedenis zijn (hoewel ik de geschiedenis ook hier niet helemaal loslaat). Twitteraar Saïd Bataray organiseert een series top. Je kan zelf deelnemen en je top 5 inzenden via dit formulier:

https://forms.office.com/Pages/ResponsePage.aspx?id=FzwbOJF6n0WURK8rct3vM1xVDna0G3ZFqtgH9KDnHPJUM0xESVNBOEsyWFk2Qjg5QjNSNDNVWDlWVC4u

Ik geef graag mijn top 5, met een kleine motivatie.

5. Mad Men (2007-2015)

10 years ago, Mad Men began a story of men who tried to change ...

Ik ben duidelijk laat, want ik heb deze serie pas recent ontdekt. Maar beter laat dan nooit, want Mad Men heeft heel wat te bieden. Gedurende 7 seizoenen volgt het het reilen en zeilen van een advertentiekantoor (en latere reïncarnaties) in New York en dan vooral de flamboyante maar zelfdestructieve Don Draper, een briljante advertiser met een hele hoop issues. De personages zijn meerlagig, het script zit goed in mekaar en je krijgt een mooi overzicht over het New York en de VS van de jaren ’60. De grote politieke en maatschappelijke veranderingen doen beetje bij beetje ook hun intrede bij Sterling-Cooper etc.

4. Blackadder (1983-1989)

A bayonet to the heart: the true history of Blackadder's ...

Ook een beetje aandacht voor humor. Blackadder biedt gedurende 4 seizoenen en 4 tijdperken vernuftige humor, waarbij het hoofdpersonage steeds intelligenter wordt en zijn omgeving schijnbaar dwazer. De eerste reeks focust op de middeleeuwen, de tweede op de Elizabethan Era, in de derde moet Edmund Blackadder leren omgaan met de fratsen van Prince George (de latere George IV) en in het laatste seizoen wordt wereldoorlog I getackled. Het zorgt voor veel hilarische scènes, met memorabele quotes en woordspelingen, en 1 beklijvende, de slotscène van Blackadder Goes Forth. De crème van de Britse humor.

3. Carnivàle (2003-2005)

You should be watching: Carnivàle

Een eeuwig verhaal van de strijd tussen goed en kwaad gedrenkt in een hele resem symboliek en met als spectaculaire en unieke setting de Dust Bowl tijdens de Grote Depressie van de jaren ’30. Het verhaal volgt een rondtrekkend kermisgezelschap, met heel wat zogenaamde “freaks” in de aanbieding. Zij trekken rond in een desolaat en zondig Amerika en komen mee terecht in een grote strijd wanneer de op het eerste zicht weinig opzienbarende Ben Hawkins bij hen aansluit. Die blijkt al snel over een speciale gave te beschikken. Alles bouwt op naar een confrontatie met brother Justin, een priester en wolf in schaapsvacht die een hele resem volgelingen verzamelt en zijn eigen moderne tempel bouwt. Werd helaas na twee seizoenen stopgezet, wat nog steeds een gapend gat achterlaat in mijn hart.

2. The Prisoner (1967-1968)

The Prisoner is 50 years old and has been never more relatable ...

Een cultserie uit de jaren ’60 die, voor de moderne toeschouwer, akelig herkenbaar oogt. Het volgt het verhaal van een man die de geheime dienst verlaat en vervolgens tegen wil en dank terechtkomt in The Village, een kleurrijk dorp waar het op het eerste gezicht aangenaam vertoeven lijkt. Maar al snel blijkt dat Number Six, het nummer dat hij toebedeeld krijgt, een gevangene is van een systeem vol manipulatie, technologische surveillance en pogingen om hem en zijn individualiteit te beknotten. In 17 afleveringen probeert Number Six tegen The Village en het systeem te strijden. Hoewel de serie al meer dan 50 jaar oud is, is er heel wat uit te halen over hedendaagse discussie. De serie werd geschreven door Patrick McGoohan, die ook de hoofdrol in de reeks voor zich neemt.

1. Twin Peaks (1990-2017)

35 Years of David Lynch: TWIN PEAKS: ONE AND THE SAME

Lange tijd was Twin Peaks een reeks aan het begin van de jaren ’90 die een grote invloed zou hebben op toekomstige series. Alles draaide rond de moord op Laura Palmer in het gelijknamige stadje, wat een hele vertakking oplevert, van drugsdeal, tot misbruik en een vreemdsoortige parallelle wereld genaamd de Black Lodge. Half soap opera, half koortsdroom doorbrak het de barrières van wat een serie kon en mocht zijn. Dit werk van David Lynch & Mark Frost kreeg met The Return ook nog onverwacht een terugkeer. Ditmaal was de luchtige toon van het origineel eerder afwezig en werden de surreële en Lynchiaanse elementen versterkt.

Geplaatst in Hersenspinsels | Een reactie plaatsen

Een politicus van vlees en bloed

Wat een hetze rond de praktijktesten. En dan heb ik het niet eens over de inhoudelijke discussie, maar wel over de stemming. Vorige week al werden diverse resoluties weggestemd om anderen goed te laten keuren. Dan was er de hele discussie over het woord en de interpretatie, waarbij er zelfs een regeringscrisis was omdat de ene minister in zijn ego was gekrenkt dat de andere minister een woordje gebruikte. Hier maakte de Vlaamse politiek al een goede beurt.

Maar dat kreeg gisteren (en krijgt) vandaag dus een vervolg. Open VLD-politica Sihame El Kaouakibi, die van de strijd tegen racisme en discriminatie een echt persoonlijk strijdpunt heeft gemaakt, onthield zich eerst op een resolutie van de meerderheid, die vlotjes passeerde, en stemde mee met een resolutie van de linkse oppositie, die niet werd weerhouden. Logisch. Het ene was van de (ruime!) meerderheid, het ander niet. Je zou dan denken dat het daarmee opgelost is.

Dan lees ik vanochtend in een artikel van De Standaard volgende reactie van de fractieleiders van de twee coalitiepartners van Open VLD:

‘Dit is not done’, reageert Wilfried Vandaele, fractieleider van N-VA, volgens Belga. ‘In een meerderheid stem je wat afgesproken is. Dat is de bluts met de buil. Vandaag haal jij je slag thuis, morgen iemand anders.’ Vandaele vergelijkt het met een gezin. ‘Je kan je standpunt met verve verdedigen, maar op een bepaald moment moet je je wel conformeren. Anders werkt het parlement (Bwa) en zelfs de samenleving (Uhm, overdrijf je nu niet een heel klein beetje?) niet meer.’

CD&V heeft het over een deloyale houding. ‘We stellen vast dat Bart Somers haar niet heeft kunnen overtuigen’, zegt fractieleider Peter Van Rompuy. ‘We zullen dit de komende dagen in de meerderheid bespreken.’ N-VA en CD&V vinden wel dat Open VLD de kwestie in eerste instantie intern moet trachten op te lossen. (Of anders? Publieke excuses uiten? El Kaouakibi weren? Nog eens een regeringscrisisje?)

Wat een degoutante en kleinzielige reacties. Een parlementslid heeft volgens eigen principes gestemd en het hek is van de dam. Terwijl de politiek in zijn geheel en de politici en partijen in het bijzonder net baat hebben bij individuele parlementsleden die afwijken. Het zijn allemaal individuen met verschillende meningen en verschillende breekpunten, die zich rond een gezamenlijke visie en gezamenlijk programma hebben verenigd in een partij.

Ja, we leven in een consensusdemocratie, maar de consensus van de meerderheid wordt niet geschaad door 1 afwijkende stem. De meerderheid werd niet gebroken. Het enige dat gebroken werd is de verstikkende, onlogische en onwenselijke partijdiscipline. Want partijen zijn een noodzakelijk kwaad in de politiek, geen doel op zich. In een comfortabele meerderheid zouden fractieleiders probleemloos moeten toestaan dat mensen wanneer ze zich ergens niet goed bij voelen kunnen onthouden of tegenstemmen. Dan krijgt de kiezer het gevoel dat ze wel degelijk stemmen op individuen in plaats van op mensen die instructies volgen over welk knopje ze moeten induwen.

Dit is niet per se een pleidooi voor het systeem dat je vooral in de VS ziet, waarbij de macht van de individuele volksvertegenwoordiger zo groot is dat er binnen een partij continu moet worden onderhandeld. Maar in feite is dat vanuit een democratisch oogpunt, indien de onderhandelingen niet zuiver verlopen vanuit eigenbelang maar wel vanuit visie en overtuiging, zuiverder. Maar dat zou inderdaad in ons systeem niet zo werkbaar zijn. Maar toch. Het feit dat meerderheid en media hier zo op inzoomen zegt veel. Ons systeem en onze partijen zijn duidelijk rigide instituten.

Daarom in eerste instantie een luid (virtueel) applaus voor Sihame El Kaouakibi, een politica die een belofte heeft gedaan en met weinig écht gevolg zich aan die belofte, en aan het principe, heeft proberen te houden en daar nu al een week voor in het vizier ligt. En in tweede instantie een hernieuwde oproep aan partijen om na te denken hoe het stabiel uitvoeren van een programma en een regeringsakkoord kan verzoend worden met de ruimte voor individuele parlements- en partijleden om dat ook te zijn. En aan de media, om niet elk intern meningsverschil meteen te problematiseren. Mensen hebben meer aan mensen van vlees en bloed om hen te vertegenwoordigen.

Oh, en verder ben ik van mening dat de lijststem moet vernietigd worden.

Geplaatst in Politiek | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

De grote historische figuren top 100: 479-101

1 punt, 1 stem

479 Zayneb bent Achmed (13de eeuw): Vrouwelijke moslimgeleerde uit de 13de eeuw. Onderwees o.a. de geleerde Al-Dhahabi
478 Yvonne Jospa (1910-2000): Stichter van het Joodsch Verdedigingscomiteit, de grootste Joodse verzetsbeweging in Europa
477 Wouter I Berthout (1070-1110): Bijgenaamd “Draeckenbaerd”, Heer van Mechelen en Grimbergen
476 William Butler Yeats (1865-1939): Iers dichter, schrijver, politicus en mysticus
475 Wilbur Wright (1867-1912): Ontwierp samen met broer Orville het eerste werkende gemotoriseerde vliegtuig
474 Victor Zhdanov (1914-1987) Sovietviroloog die een grote rol speelde in de strijd tegen de pokken
473 Vasco Da Gama (1460-1524): Portugees ontdekkingsreiziger die als eerste naar India reisde
472 Túpac Amaru II (1738-1781): Leidde de eerste grote Inca-opstand tegen de Spanjaarden in twee eeuwen
471 Touch the Clouds (1837-1905): Native American-leider, geroemd om zijn durf en wijsheid
470 Tokugawa Ieyasu (1543-1616): Stichter van het Tokugawa-shogunaat
469 Tim Berners-Lee (1955-) Medebedenker van het world wide web
468 Tiera Guinn: Ingenieur die meewerkt aan het ruimteprogramma van NASA voor Marsreizen
467 Thich Quang Duc (1897-1965): Boeddhistische monnik die zich op een kruispunt in Saigon als protest in brand stak
466 Sylvia Rivera (1951-2002): Drag queen die vanaf de jaren ’70 streed voor de rechten van de LGBTQI-beweging
465 Stefan Zweig (1881-1942): Oostenrijks-Joodse schrijver en biograaf
464 Squanto (?-1622): Native American die diende als tolk en gids van de Pilgrim Fathers
463 Sofonisba Anguissola (1532-1625): Italiaanse Renaissanceschilder die hofschilder van Filips II werd
462 Simon Bolivar (1783-1830): El Libertador. Zorgde voor de onafhankelijkheid van verschillende Zuid-Amerikaanse landen
461 Shirley Chisholm (1924-2005): Het eerste Afro-Amerikaanse vrouwelijke lid van het Huis van Afgevaardigden
460 Rollo van Normandië (846-933): Vikingleider en als Noorman de eerste hertog van Normandië
459 Rodger Young (1918-1943): Bijna doof en blind maar gedecoreerd na een heldhaftige dood als soldaat in WO II
458 Robin of Loxley: Engelse volksheld, beter bekend als Robin Hood
457 Robert Frost (1874-1963): Amerikaans dichter en winnaar van o.a. 4 Pullitzer-prijzen voor Poëzie
456 Plinius De Oudere (23/24-79): Militair en amateur-wetenschappers. Schreef heel wat werken waaronder Naturalis Historia
455 Pieter Daens (1842-1918): Drukker en politicus van de Christene Volkspartij. Broer van Adolf Daens
454 Pierre Joseph Van Beneden (1809-1894): Belgisch paleontoloog en zoöloog en verbonden aan de Leuvense universiteit.
453 Pi Chang: Chinese uitvinder die als eerste letters (Chinese tekens) heeft gedrukt
452 Paul Janssen (1926-2003): Vlaamse farmacoloog die belangrijk was op het vlak van medicijnontwikkeling
451 Paul Cézanne (1839-1906): Frans kunstschilder, vormde mee de brug tussen impressionisme en kubisme.
450 Oscar Romero (1917-1980): Aartsbisschop in El Salvador die symbool werd voor de strijd tegen de junta
449 Orville Wright (1867-1912): Ontwierp samen met broer Wilbur het eerste werkende gemotoriseerde vliegtuig
448 Olympe de Gouges (1748-1793): Franse schrijfster en feministe, Auteur van de Déclaration des Droits de la Femme et de la Citoyenne
447 Mordechaj Anielewicz (1919-1943): Leider van de Joodse verzetsgroep tijdens de opstand in het ghetto van Warshau
446 Miles Davis (1926-1991): Jazzcomponist en multi-instrumentalist. Een van de meest invloedrijke jazzmuzikanten
445 Michel Foucault (1926-1984): Filosoof en politiek activist. Onderzocht onder andere waanzin en macht
444 Michael Maestlin (1550-1631) Mentor van Johannes Kepler. Een van de belangrijkste astronomen van zijn tijd
443 Mehmet II (1432-1481): Sultan van het Ottomaanse Rijk. Gaf het Byzantijnse Rijk de nekslag
442 Mata Hari (1876-1917): Margaretha Geertruida Zelle. Exotische danseres en vermeende Duitse spion
441 Maria Montessori (1870-1952): Italiaanse arts en pedagoog. Oprichter van het Montessorionderwijs
440 Maria Margarethe Winkelmann-Kirch (1670-1720); Duitse wetenschapper en astronoom. Ontdekte als eerste vrouw een komeet
439 Ludwig Boltzmann (1844-1906): Oostenrijkse wiskundige en natuurwetenschapper
438 Lu Yu (733-804): Theemeester, schreef eerste boek over thee en lag zo mee aan basis van Chinese theecultuur
437 Louis-Paul Boon (1912-1979): Belgisch schrijver van onder andere De Kapellekensbaan
436 Leo XIII (1810-1903): Vincenzo Pecci. Zijn encycliek Rerum Novarum was heel belangrijk voor de christendemocratie
435 Laika: Eerste levend wezen in de ruimte
434 Kofi Annan (1938-2018): Diplomaat en gewaardeerd secretaris-generaal van de Verenigde Naties
433 Koeblai Khan (1215-1294) Mongoolse Khan die verschillende Chinese rijken samenbracht onder de Yuan-dynastie
432 Karl Liebknecht (1871-1919): Medestichter van de Spartacusbond en later de Duitse communistische partij
431 Jozef Cardijn (1882-1967): Belgisch priester en kardinaal en stichter van de Katholieke Arbeiders Jeugd (KAJ)
430 Joseph Paxton (1803-1865): Brits tuinman en architect van Crystal Palace in Londen
429 Jeanne Panne (1593-1650): Slachtoffer van de heksenvervolgingen
428 Jan Peter Balkenende (1956-): Nederlands politicus en 8 jaar minister-president van Nederland
427 James Miranda Barry (1789/95-1865): Britse arts en chirurg. Werd geboren als vrouw maar ging als man door het leven
426 Jack the Ripper: Iconische seriemoordenaar die moordde in Whitechapel, Londen
425 Isambard Kingdom Brunel (1806-1859): Brits ingenieur van onder andere stoomschepen, bruggen en spoorwegen
424 Isabella d’Este (1474-1539): Belangrijke mecenas. Versterkte de positie van Mantua als regentes
423 Indira Ghandi (1917-1984) Invloedrijke premier van India
422 Ian Fleming (1908-1964): Auteur van de James Bond-reeks
421 Henry Purcell (1659-1695): Engels componist van barokmuziek
420 Hellen Keller (1880-1968): Ondanks haar blind- en doofheid werd ze als universitair schrijfster en taalkundige
419 Helene D Gayle (1955-): Amerikaanse arts en CEO van The Chicago Community Trust
418 Harald Haardrada (1025-1066): Koning van Noorwegen en een van de drie hoofdrolspelers in het historische jaar 1066 in Engeland
417 Hadewijch (13de eeuw): Brabants dichteres en mystica
416 Grace Hopper (1906-1992): Amerikaanse wiskundige en informaticapionier
415 Gino Bartali (1914-2000): Iconisch Italiaans wielrenner
414 Gilles de Rais (1405-1444): Franse Ridder die later de geschiedenisboeken zou ingaan als kindermoordenaar
413 Gertrude Stein (1874-1946): Amerikaanse schrijfers en spilfiguur in de kunstenaarskringen van Parijs in de jaren 1910-1930
412 George-Eugène Haussmann (1809-1891): Architect van de verbouwing van Parijs in de tweede helft van de 19de eeuw
411 George Stephenson (1781-1848): Uitvinder van de eerste werkende locomotief
410 Gediminas (1275-1341): Heerser over het grootvorstendom Litouwen. Staat te boek als tolerant heerser
409 Gabrielle Petit (1893-1916): Belgische verzetsheldin uit de Eerste Wereldoorlog
408 Friedrich Carl von Savigny (1779-1861): Duits rechtsgeleerde, stichter van de Historische school
407 Fred Hampton (1948-1969): Amerikaanse activist en lid van de Black Panther Movement. Werd doodgeschoten bij een inval
406 Francis Bacon (1909-1992): Ierse-Britse expressionistische kunstenaar
405 Filips de Schone (1478-1506): Legde met zijn huwelijk met Johanna van Castillië de basis voor de Spaanse Nederlanden
404 Erik de Rode (940-1007): Vikingontdekkingsreiziger die een nederzetting stichtte op Groenland
403 Emmeline Pankhurst (1858-1928): Suffragette die er mee voor zorgde dat vrouwen stemrecht kregen in het VK
402 Elizabeth II (1926-): Brits monarch, langst regerende monarch en staatshoofd ter wereld
401 Edward Anseele (1856-1938): Belgisch politicus en journalist. Eerste socialistisch parlementslid
400 Dorothy Vaughan (1910-2008): Afro-Amerikaanse wiskundige die een grote rol speelde in de voorganger van NASA
399 Djalâl ad-Dîn Rûmî (1207-1273): Perzisch filosoof en dichter, schreef belangrijke religieuze gedichten
398 Dagobert (603-639): Frankisch koning. Maakte van Parijs de hoofdplaats van het Frankische rijk
397 Clothilde (480-505): Speelde een belangrijke rol in de bekering van Clovis en de kerstening van het Frankische Rijk
396 Claudius (10vChr-54): Romeins keizer die begon met de Romeinse verovering van Brittanica
395 Chevalier d’Eon (1728-1810): Frans spion en diplomaat. Geboren als man, ging later deel door het leven als vrouw
394 Boris Jeltsin (1931-2007): Eerste Russische president na de val van de Sovietunie, waarin hij zelf een grote rol speelde
393 Bob Dylan (1941-): Robert Zimmerman. Amerikaans muzikant en winnaar van een Nobelprijs Literatuur
392 Bob Beamon (1946-): Amerikaanse atleet en verspringer
391 Bill Gates (1955-): Amerikaans ondernemer en medeoprichter van Microsoft
390 Benjamin Franklin (1705/6-1790): Amerikaans politicus, wetenschapper en een van de Founding Fathers
389 Bella Abzug (1920-1998): Advocaat en sociaal activiste die vanuit de vrouwenbeweging ook in het Congress strijd leverde
388 Arthur Balfour (1848-1930): Britse politicus en premier. Zijn Balfourdeclaratie had grote gevolgen voor het Midden-Oosten
387 Antonio Meucci (1808-1889): Italiaans ontwerper en uitvinder van de telefoon
386 Antonin Dvorak (1841-1904): Tsjechisch componist, dirigent en muzikant
385 Angela Merkel (1954-): Eerste vrouwelijke Duitse bondskanselier en dit sinds 2005
384 Alexandra David-Neel (1868-1969): Belgisch feministe en (spirituele) ontdekkingsreiziger
383 Alexander Graham Bell (1847-1922): Schots-Amerikaanse uitvinder. Zijn telefoonmodel werd een commercieel succes
382 Alexander Farnese (1545-1592): Spaans veldheer en landvoogd van de Nederlanden (1578-1592)
381 Alexander Cumming (1733-1814): Schots uitvinder van het doorspoeltoilet met sifon, tegen de geurtjes
380 Agatha Christie (1890-1967): Britse misdaadauteur, bedacht Hercule Poirot en Miss Marple
379 Abd- al-Rahmān III (891-961): 1ste kalief van Cordoba

2 punten, 1 stem

378 Zhuge Liang (181-234): Chinees strateeg en eerste minister van Shu-Han, een van de drie koninkrijken
377 Witold Pilecki (1901-1948): Pools militair die zich voor inlichtingen door spelen liet opsluiten in Auswitz
376 William Godwin (1756-1836): Poltiek filosoof. Vroege utilitarist en proto-anarchist
375 Willem van Rubroeck: Missionairs die in de 13de eeuw naar het Mongoolse rijk trok
374 Willem van Oranje (1533-1584): De Zwijger. Vader des Vaderlands die tegen de Spaanse habsburgers inging
373 W.E.B. Du Bois (1868-1963): Belangrijk Afro-Amerikaanse academicus en mensenrechtenactivist
372 Vladimir I de Grote (956-1015): Heerser over het Kievse rijk. Speelde hoofdrol in de bekering van Rusland,
371 Vinton Cerf (1943-): Amerikaanse zakenman die “vader van het internet” wordt genoemd
370 Vespansianus (9-79): Romeins keizer. Zorgde voor politieke en financiële stabilisatie
369 Vasili Archipov (1926-1998): Verhinderde in 1962 tijdens de Cubacrisis dat er nucleaire torpedos werden afgevuurd
368 Thomas Sankara (1949-1987): Marxistische president van Burkina Faso
367 Thomas Bayes (1702-1761): Engels wiskundige en predikant die zich toelegde op het kansrekenen
366 Theodora van Byzantium (500-548): Vrouw van Justinianus die grote invloed had aan het Byzantijnse hof
365 Tecumseh (1768-1813): Bekend Shawneeleider die de Native Americans probeerde te verenigen tegen de kolonisator
364 Tariq ibn Ziyad (670-720): Legerleider die het Iberisch schiereiland op de Visigoten veroverde
363 Stanislav Petrov (1939-2017): Rus die de valse waarschuwing van een kernaanval negeerde en zo de wereld redde
362 Srinivasa Aaiyangar Ramanujan (1887-1920): Indiaas autodidact en wiskundige die invloedrijk was binnen de getaltheorie
361 Simone Veil (1927-2017): Frans politica en eerste vrouwelijke voorzitter van het Europees parlement
360 Simon Stevin (1548-1620): Wiskundige, sterren- en natuurkundige die zich ook o.a. toelegde op vestingbouw
359 Simon de Monfort (1208-1265): Versloeg Henry III en richtte daarna het eerste echte parlement in de geschiedenis op
358 Sergei Eisenstein (1898-1948): Russisch filmpionier. Vooral bekend van Pantserkruiser Pjotomkin
357 Rurik: Vikingleider die aan de macht kwam in Oost-Europa en Rusland
356 Roger Bacon (1214-1294): Franciscaan die als Doctor Mirabilis een vroege aanhanger van de empirische methode was
355 Richard Winters (1918-2011): Amerikaanse soldaat en inspiratie van Band of Brothers
354 Quintus Horatius Flaccus (65-8 vChr): Romeins dichter
353 Phryne (4de v. Chr): Courtisane die terechtstond voor goddeloosheid
352 Petrus: Apostel. Eerste paus. Beter bekend als Sint-Pieter.
351 Pater Pio (1887-1968): Kapucijner pater. Werd heiligverklaard vanwege mirakels en stigmata
350 Olivier le Daim (1434-1484): Hofbarbier aan het hof van Lodewijk XI die de adel tegen zich deed keren
349 Oliver Cromwell (1599-1658): Leider in de Engelse burgeroorlog tegen Charles I en later enkele jaren Lord Protector
348 Melitta Bentz (1873-1950): Uitvinder van de koffiefilter
347 Maurits Cornelis Escher (1898-1972): Nederlands kunstenaar en litograaf, bekend voor zijn werken met optisch bedrog
346 Marleen Temmerman (1953-): Internationaal vermaarde gyneacologe
345 Marilyn Monroe (1926-1962): Norma Jeane Mortenson. Actrice, model en icoon van de jaren vijftig
344 Margaret Thatcher (1925-2013): Britse premier die als Iron Lady haar stempel op de Britse en internationale politiek drukte
343 Marco Polo (1254-1324): Venetiaans handelaar en ontdekkingsreiziger. Auteur van wonderbaarlijke manuscripten
342 Loubna van Cordoba (10de eeuw): Belangrijk als kopiiste en als hoofd van de grootste bibliotheek in het toenmalige Islamitische rijk
341 Livia (59 v Chr/29 n Chr): Leading lady van het Romeinse Rijk in haar tijd. Vrouw van Augustus
340 Lev Nikolajevitsj Tolstoj (1828-1910): Schreef als Leo Tolstoj onder andere de realistische romans Oorlog & Vrede en Anna Karenina
339 Leopold II (1835-1909): Koning van België en kolonisator van Congo. Bekend van de standbeelden
338 Leon Trotski (1879-1940): Politicus en Marxistisch denker. Stichter van het Rode Leger en van de Trotskisten
337 Lemmy Kilmister (1945-2015): Muzikant en frontman van Motörhead
336 Khalid Ibn Waleed (590-642): Een van de belangrijkste generaals van de vroege Islamitische veroveringen
335 Khadijah bint Khuwaylid (555-619): Eerste vrouw en eerste vrouwelijke volgeling van de profeet Mohammed
334 Kathrine Switzer (1947-): Liep als eerste vrouw, ondanks tegenkanting, de marathon van Boston
333 Julie d’Aubigny (1670-1707): Mademoiselle Maupin, Franse operazangeres en schermer
332 Julianus Apostata (331-363): Probeerde de bevoorrechting van de Christenen terug te schroeven
331 Jozef II (1741-1790): Keizer-koster, hervormde de Oostenrijkse Nederlanden. Voorbeeld van Verlicht absolutisme
330 Joseph Roth (1894-1939): Joods-Oostenrijks schrijver en journalist
329 John Pierpont Morgan (1837-1913): Amerikaans bankier, ondernemer en kunstverzamelaar
328 Johannes Paulus II (1920-2005): Karol Woytila, Invloedrijk paus die zich ook op het toneel van de wereldpolitiek manifesteerde
327 James Fraser (1670-1760): Schots soldaat die een rol speelde in de Jacobitische opstand van 1745
326 Jackson Pollock (1912-1956): Kunstenaar, bekend van zijn action painting
325 Isala Van Diest (1842-1916): De eerste Belgische vrouwelijke arts en feministe
324 Isabelle Gatti de Gamond (1839-1905): Belgische feministe. Richtte zelf scholen op om meisjes te laten onderwijzen
323 Grigori Raspoetin (1869-1916): Geestelijke die met zijn magnetisme het hof van Nicholaas II in de ban hield
322 Georgy Zhukov (1891-1974): Russisch generaal in de Tweede Wereldoorlog
321 Galla Placidia (388/392-450): Dochter van Theodosius I. Speelde een grote rol in de Romeinse politiek
320 Gaius Valerius Catullus (84 – 54/47 v Chr): Eerste grote Latijnse lyricus
319 Frieda Belinfante (1904-1995): Nederlandse cellist, dirigent en verzetsstrijder
318 Flavius Aetius (390-454): Opperbevelhebber van het West-Romeinse leger. Versloeg de Hunnen
317 Fidel Castro (1926-2016): Cubaans revolutionair en politicus
316 Ferdinand Foch (1851-1929): Opperbevelhebber van de geallieerden tijdens de Eerste Wereldoorlog
315 Everaard t’Serclaes (1315-1388): Brusselse patriciër die Brussel heroverde op de graaf van Vlaanderen
314 Etienne Lenoir (1822-1900): Belgisch uitvinder die de eerste commerciële verbrandingsmotor ontwierp en bouwde
313 Erasme Louis Surlet de Chokier (1769-1839): Eerste Belgische staatshoofd na de onafhankelijkheid
312 Epictetus (50-130): Een van de toonaangevende stoïsche filosofen
311 Emile Zola (1840-1902): Frans naturalistisch schrijver en journalist. Bekend van o.a. Les Rougon-Macquart en de Dreyfusaffaire
310 Edward Jenner (1749-1823): Engelse arts die als eerste een pokken-vaccin ontwikkelde
309 Ebenezer Howard (1850-1928): Journalist en tuinarchitect, bekend van de Garden City movement
308 Dom Perignon (1639-1715): Monnik die aan de basis ligt van de huidige champagne
307 Crazy Horse (1842-1877): Leider van de Native Americans die ten strijde trokken tegen de troepen van generaal Custer
306 Clement Attlee (1883-1967): Labour politicus die na de Wereldoorlog de welzijnsstaat in het VK invoerde
305 Carl von Clausewitz (1780-1831): Pruissisch generaal en militair theoreticus. Auteur van Vom Kriege
304 Caracalla (188-217): Zou in 212 aan alle vrije in het Romeinse Rijk het Romeins burgerschap
303 Bell hooks (1952-): Amerikaanse schrijfster en activiste met een intersectionele kijk op ras, gender en kapitalisme
302 Asoka de Grote (?-232 v Chr): Heerser van het Mauryaanse Rijk, promotor van het Boeddhisme
301 Arnold Schwarzenegger (1947-) Oostenrijks acteur die het schopte tot gouverneur van California
300 Aristarchus van Samos (310-210 v. Chr): Astronoom die als eerste beredeneerde dat de aarde rond de zon draaide
299 Andy Warhol (1928-1987): Kunstenaar, regisseur en auteur. Boegbeeld van de Popart
298 Alfred Wegener (1880-1930): Duits meteoroloog en geoloog. Bekend van de theorie van de continentale drift
297 Alexis De Tocqueville (1805-1859): Politiek filosoof en historicus. Schreef invloederijke werken over de democratie
296 Alexander Poesjkin (1799-1837): Russisch dichter, auteur, toneelschrijver en anti-Tsarist
295 Adrien de Gerlache (1866-1934): Belgische ontdekkingsreiziger die met zijn gezelschap als eerste overwinterde op de Zuidpool

2 punten, 2 stemmen

294 Michel de Montaigne (1533-1592): Frans filosoof en essayist. Als sceptisch humanist van invloed op de individueel gerichte filosofie
293 Konrad Adenauer (1876-1967): Duits politicus. Eerste bondskanselier van West-Duitsland van 1949 tot 1963
292 Jean Monnet (1888-1979): Frans zakenman. Vader van Europa
291 Francis Bacon (1561-1626): Engels filosoof, jurist, staatsman en pionier van de wetenschappelijke methode
290 Clisthenes (570-507 v Chr): Oud-Grieks staatsman, hervormer en grondlegger van de Atheense democratie
289 Albert I van Saksen-Coburg en Gotha (1875-1934): 3de koning van België, werd geroemd om zijn optreden tijdens WO I

3 punten, 1 stem

288 Zuster Jeanne De Vos (1935-): Zuster die zich inzet in de sloppenwijken in Mumbai in India.
287 Zheng He (1371-1435): Eunuch-admiraal die grote ontdekkingsreizen ondernam naar o.a. Afrika en Perzië
286 Yi Sun-Sin (1545-1598): Koreaans admiraal die de Japanse vloot versloeg
285 Willem Elschot (1882-1960): Vlaams schrijver en dichter van o.a. Kaas en Lijmen/Het been
284 Vlad III Tepes Dracula (1431-1476): Vorst van Walachije en bijgenaamd de Spieser. Inspiratiebron voor Dracula
283 Thomas Newcomen (1663-1729): Britse uitvinder die de eerste praktisch werkende stoommachine uitvond
282 Thomas Becket (1118-1170): Aartsbisschop van Canterbury die in conflict leefde met Henry II en uiteindelijk werd vermoord
281 Sitting Bull (1831-1890): Native American leider. Streed lange tijd tegen de Amerikanen en tourde later met Buffalo Bill
280 Sergej Koroljov (1907-1966): Vader van het Russische raketprogramma
279 Ruth Bader Ginsberg (1933-): Ging van de ACLU naar het Amerikaanse hooggerechtshof waar ze nog steeds 1 van de 9 rechters is
278 Rodrigo Diaz de Vivar (1040-1099): El Cid. Spaans Ridder die strijd leverde in Al Andalus
277 Ragnar Lothbrok (9de eeuw): Legendarische vikingheld
276 Ptolemaeus II Philadelphus (309-246 v Chr): Koning van Egypte. Krijgs- en bouwheer. O.a. vuurtoren en aanvang van bibliotheek Alexandrië
275 Norman Borlaug (1914-2009): Vader van de groene revolutie, Kreeg nobelprijs voor zijn verdienste in het globale voedselbeleid
274 Michiel De Ruyter (1607-1676): Nederlands admiraal. Bewees zichzelf in de verschillende zeeoorlogen met Engeland
273 Maurice Hilleman (1919-2005): Wetenschapper die meer dan 40 vaccins ontwikkelde, waarvan 10 actueel courante vaccins
272 Maurice Garin (1871-1957): Frans wielrenner en winnaar van de eerste Ronde van Frankrijk
271 Mary Shelley (1797-1851): Engels schrijfster. Werd vooral bekend door haar roman Frankenstein
270 Martina Navratilova (1956-): Tennisspeler. Vanwege haar openheid als lesbienne een icoon van de LGBTQI-beweging
269 Margaret Hamilton (1936-): Informaticus die als hoofd een team in MIT de boordapparatuur van het Apollo-programma ontwikkelde
268 Magnus Hirschfeld (1868-1935): Duits arts, seksuoloog en voorvechter van de emancipatie van homoseksuelen
267 Luca Pacioli (1447-1517): Italiaans wiskundige, theoreticus van de Gulden Snede en van het dubbele boekhoudsysteem
266 Louis Daguerre (1787-1851): Met zijn Daguerreotypie grondlegger van de fotografie
265 Louis Blanqui (1805-1881): Grondlegger van het Blanquisme. Invloed op het communisme en op Vladimir Lenin
264 Lou Andreas-Salomé (1861-1937): Duits-Russische schrijfster en essayist
263 Lorenzo de’ Medici (1449-1492): Lorenzo il Magnifico. Heerste over Firenz tijdens de hoogdagen van de Renaissance
262 Lili Elbe (1882-1931): Deense kunstschilderes die als een van de eerste een geslachtsoperatie onderging
261 Léonie La Fontaine (1857-1949): Belgische feministe en vrouwenrechtenactiviste. Richte het office central de documentation féminine op
260 Lejzer Zamenhof (1859-1917): Poolse filoloog die de universele taal Esperanto ontwikkelde
259 Le Corbusier (1887-1965): Zwiters-Frans architect en boegbeeld van de architectuur van de 20ste eeuw
258 Kurt Gödel (1906-1978): Oostenrijks-Amerikaans wiskundige en wereldvermaard logicus
257 Kazi Nazrul Islam (1899-1976): Bengaals dichter, muzikant en revolutionair
256 Kahina (7de eeuw): Berberse religieuze en militaire leidster, verzette zich tegen de oprukkende Arabieren
255 John Massis (1940-1988): Vlaams krachtpatser en tandacrobaat
254 John Kemp Starley (1854-1901): Uitvinder en magnaat. Ontwierp de fiets zoals we die vandaag kennen
253 John Dalberg-Acton (1834-1902): Lord Acton. Brits katholiek schrijver, historicus en politicus
252 Johanna van Castilië (1479-1555): Eerste koningin van Castillië & Aragon, huwelijk zorgde voor Habsburgse dominantie in Spanje
251 Jan van Asseliers (1530-1587): Auteur van de Plakkaat van Verlatinghe, waarin een aantal provincieën Filips II afzetten
250 James Joyce (1882-1941): Iers schrijver, stream of consciousness. Bekend van Ulysses en Finnegans Wake
249 Ibn Sina (980-1037): Avicenna, leverde grote bijdragen op o.a. het vlak van filosofie en geneeskunde
248 Hans Scholl (1918-1943): Een van de oprichters van de Duitse verzetsbeweging de Witte Roos
247 Gregorius VII (1020/25-1085): Hildebrand van Sovana. Man van de Gregoriaanse hervorming en de Investituursstrijd met de keizer
246 Godfried III van Brabant (1140-1190): Landgraaf van Brabant, graaf van Leuven, markgraaf van Antwerpen
245 Giovanni Bosco (1815-1888): “Don Bosco”. Trok zich het lot van kansarme jongeren aan en richtte o.a. een onderwijssysteem op
244 Gheldolf I van Brugge (1215/20-1269): Brugs edelman, stamvader van de familie van Gruuthuse
243 Gaius Gracchus (154-121 v Chr): Probeerde de Senaat te hervormen en de invloed van de vermogende klasse te beperken
242 Frederik II Hohenstaufen (1194-1250): Invloedrijk keizer die de Duitse wet liet neerschrijven. Stond bekend als Stupor Mundi
241 Florynce Rae Kennedy (1916-2000): Afro-Amerikaanse advocaat, feministe en burgerrechtenactiviste
240 Epicurus (341-270 v Chr): Grieks filosoof en grondlegger van het epicurisme, de filosofie van het genot
239 Émilie du Châtelet (1706-1749): Franse wiskundige en natuurkundige die Netwons werk vertaalde en interpreteerde in het Frans
238 Elvis Presley (1935-1977): Amerikaans muzikant die met zijn rock ’n roll de moderne muziek naar een nieuw tijdperk voerde
237 Elisabeth Charlotte van de Palts (1652-1722): Hertogin van Orleans die als schoonzus van Lodewijk XIV zich aan diens hof manifesteerde
236 Elisabeth Báthory (1560-1614): Hongaarse gravin die als seriemoordenaar de meeste slachtoffers zou gemaakt hebben
235 Dirk Martens (1446/47-1534): Aalsters drukker die de boekdrukkunst in België introduceerde
234 Dennis Ritchie (1941-2011): Amerikaans informaticus en mede-grondlegger van programmeertaal C
233 Deng Xiaoping (1904-1977): Chinees staatsman, leidde China een nieuw en economisch succesvol tijdperk in
232 Christina de Wonderbare (1150-1224): Heilige uit het Sint-Truidense Brustem
231 Charles Lindbergh (1902-1974): Amerikaans luchtvaartpionier. Eerste piloot die over de Atlantische Oceaan vloog
230 Catherina Sforza (1463-1509): Regentes van Forli & Imola. Verzette zich moedig tegen de Borgias
229 Altiero Spinelli (1907-1986) Italiaans politicus. Stond mee aan de wieg van de moderne Europese integratie
228 Alexander VI (1431-1503): Rodrigo Borgia, symbool van de decadente Renaissance-pausen
227 Al-Biruni (973-1048): Perzische geleerde die zich op diverse domeinen manifesteerde
226 Aicha Bint Abu Bakr (613/14-678): Vrouw van de profeet Mohammed en belangrijk voor de overleveringen
225 Achiel Van Acker (1898-1975): Belgisch socialistisch politicus. Drie keer premier van België
224 Abraham Kuyper (1837-1920): Theoloog, predikant en oprichter 1ste politieke partij Nederland

3 punten, 2 stemmen

223 Vladimir Lenin (1870-1924): Revolutionair en eerste leider van de Sojvet-Unie. Gaf zijn naam aan het Leninisme
222 Vincent Van Gogh (1853-1890): Nederlands invloedrijk kunstschilder
221 Sojourner Truth (1797-1883): Afro-Amerikaanse die nadat ze zichzelf bevrijdde als slaaf activiste werd tegen slavernij
220 Richelieu (1585-1642): Frans staatsman die onder Lodewijk XIII zorgde voor een sterke centralisatie van de macht
219 Pieter Bruegel de oude (1525/30-1569): Brabants kunstschilder van o.a. de Boerenbruiloft, Kinderspelen en de Dulle Griet
218 Maya Angelou (1928-2014): Afro-Amerikaanse schrijfster, dichter en activiste
217 Katherine Johnson (1918-2020): Amerikaanse wiskundige die bijdroeg bij vroege lucht- en ruimteprogramma’s van de VS
216 Jean-Paul Sartre (1905-1980): Frans schrijver en filosoof. Exponent van het Frans existentialisme
215 James Madison (1751-1836): Co-auteur van de Amerikaanse grondwet en de Bill of Rights. 4de president van de VS
214 James Baldwin (1924-1987): Afro-Amerikaans schrijver en sociaal criticus, Schreef o.a. over sociale en raciale structuren
213 Jacques Brel (1929-1978): Belgische zanger en componist van internationale allure
212 Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716): Wiskundige, filosoof, natuurkundige en historicus. Voorloper van de Duitse Verlichting
211 Filips de Stoute (1342-1404): Hertog van Bourgondië, stamvader van de Bourgondische hertogen. Stierf in Halle
210 Fatima al-Fihriyya (800-880): Stichtte de al-Qarawiyyin-universiteit in Fez, de oudste nog bestaande universiteit
209 Che Guevarra (1928-1967): Argentijns marxistisch revolutionair en Cubaans guerillaleider. Duikt al eens op een t-shirt op
208 Atilla de Hun (406-453): Leider van de Hunnen, katalysator van de volksverhuizingen in de 5de eeuw
207 Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723): Nederlands wetenschapper, zijn microscoop betekende een doorbraak voor de microbiologie

3 punten, 3 stemmen

206 Saladin (1137/38-1193): Islamitisch sultan en generaal die de kruisvaarders o.l.v. Richard Leeuwenhart versloeg
205 Neil Armstrong (1930-2012): Amerikaans astronaut. De eerste man op de maan
204 Leo X (1475-1521): Giovanni de’ Medici. Als paus vooral belangrijk als mecenas en de architectuur van het Vaticaan

4 punten, 2 stemmen

203 Willy Brandt (1913-1992): Duits politicus en bondskanselier. Ontving in 1974 de nobelprijs voor de Vrede
202 Toussaint L’ouverture (1743-1803): Leidde succesvol een Haïtiaanse onafhankelijkheidsoorlog tegen de Fransen
201 Thomas Paine (1737-1809): Engels-Amerikaans filosoof. Auteur van het invloedrijke Common Sense
200 Thomas Maltus (1766-1834): Demograaf. Vooral bekend van de Malthusiaanse spanning/catastrofe
199 Thomas Jefferson (1743-1826): Brein achter de Declaration of Independence en derde president van de VS
198 Sylvia Pankhurst (1882-1960): Britse activiste en suffragette
197 Sun Tzu (544-496): Chinees krijgsheer van het Wu-koninkrijk. Schreef het invloedrijke De kunst van het oorlogsvoeren
196 Sigmund Freud (1856-1939): Grondlegger van de psychoanalyse
195 Robert Schuman (1886-1963): Frans politicus die mee aan de wieg stond van de Europese integratie
194 Nicolas de Caritat (1743-1794): Markies de Condorcet. Filosoof, politicus en politiek denker over o.a. democratie en vrijheid
193 Max De Winter (1920-2012): Nederlands wetenschapper die Auswitz overleefde en mee de anticonceptiepil ontwikkelde
192 Maria: Moeder van Jezus van Nazareth. Een van de belangrijkste heiligen in het Christendom
191 Lucius Cornelius Sulla (138-78 v Chr): Romeins veldheer en politicus in de Late Republiek. Voerde grote hervormingen door
190 John Keats (1795-1821): Romantisch dichter
189 John F Kennedy (1917-1963): 35ste en jongst gekozen Amerikaanse president. Werd iconisch door zijn stijl en de moord op hem
188 Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832): Duits romanschrijver, filosoof en toneelschrijver. Sturm und Drang-beweging
187 Johan Van Oldenbarneveldt (1547-1619): Belangrijk staatsman van Holland
186 Ibn Battuta (1304-1368/69): Marokkaans ontdekkingsreiziger die naar India en China reisde
185 Federico Fellini (1920-1993): Italiaanse cineast. Won o.a. 4 oscars voor beste buitenlandse film
184 Baruch Spinoza (1632-1677): Nederlands filosoof. Belangrijk vanwege o.a. zijn rationalistische bijbelkritiek
183 Anna Boleyn (1501-1536): Tweede vrouw van Hendrik VIII, Geëxecuteerd na een lasterproces
182 Ambiorix; Koning van de Eborunen en mythisch door zijn verzet tegen de Romeinen
181 Alfred Hitchcock (1899-1980): Een van de grootste cineasten. Vooral bekend als meester van de suspense

4 punten, 3 stemmen

180 Michael Gorbatsjov (1931-): De laatste president van de USSR. Onder hem kwam er geleidelijk aan meer openheid
179 Louis Pasteur (1822-1895): Frans scheikundige en bioloog bekend van o.a. de pasteurisatietechniek
178 Igor Stravinsky (1882-1971): Russisch componist. Bekend van o.a. het baanbrekende Le Sacre du Printemps
177 Edgar Allan Poe (1809-1849): Amerikaanse schrijver en dichter. Vooral bekend van zijn donkere kortverhalen
176 Confucius (551-479 v Chr): Chinees filosoof en politicus. Zijn confucionisme is een invloedrijke leer
175 Alfred de Grote (of Wessex) (848-899): Beschermde Engeland tegen de Denen. Stimuleerde recht, kunst en wetenschap

5 punten, 2 stemmen

174 Voltaire (1694-1778): Essayist, filosoof en vrijdenker en een van de grote figuren van de Verlichting
173 Tycho Brahe (1546-1601): Deens astronoom. Corrigeerde o.a. de theorie van de onveranderlijke hemel van Aristoteles
172 Theodor Adorno (1903-1969): Filosoof, musicoloog, socioloog en criticus. Schreef o.a. Dialectiek van de Verlichting
171 Robert Oppenheimer (1904-1967): Vader van de atoombom als wetenschappelijk directeur van Project Manhattan
170 Qin Shi Huangdi (259-210 v Chr): Verenigde China onder de Qin-dynastie. Ook bekend van het terracotta-leger
169 Niccolo Machiavelli (1469-1527): Diplomaat en denker, auteur van Il Principe. Heeft eigen adjectief
168 Mao Zedong (1893-1976): Eerste leider van Communistisch China
167 Jan Van Eyck (1390-1441): Kunstschilder. Een van de belangrijkste Vlaamse Primitieven
166 Homeros (800-750 v Chr): Griekse dichter en zanger, vermeend auteur van de Illias en de Odyssee
165 Herodotus (485-425/420 v Chr): Grieks historicus, vader van de geschiedschrijving
164 George Orwell (1903-1950): Brits schrijver, essays en criticus. Bekend van de kritische romans Animal Farm en 1984
163 Gavrilo Princip (1894-1918): Panslavisch activist en moordenaar van Franz Ferdinand, de aanleiding van WO I
162 Frederick Douglas (1818-1895): Afro-Amerikaans abolitionist, schrijver en politicus
161 Euclides: Oud-Griekse wiskundige die in zijn Elementen schreef over de meetkunde en getallenleer
160 Coco Chanel (1883-1971): Iconische modeontwerpster en oprichter van het merk Chanel
159 Clovis (466-511): Verenigde de Frankische stammen, breidde uit naar Galië en bekeerde zich tot het Christendom
158 Catharina de’ Medici (1519-1589): Speelde een belangrijke rol in de Hugenotenoorlog. Mecenas.
157 Boudica (?-61): Keltische konigin van de Iceni die bekend werd door haar opstand tegen de Romeinen
156 Albert Camus (1913-1960): Existentialistische auteur en filosoof. Winnaar nobelprijs voor literatuur in 1957

5 punten, 3 stemmen

155 Theodore Roosevelt (1858-1919): President van de VS. Bekend van assertieve buitenlandpolitiek, natuurparken en anti-trustwetgeving
154 Pablo Picasso (1881-1973): Spaans kubistisch kunstenaar
153 Leif Erikson (970-1020): Viking-ontdekkingsreiziger. Vermoedelijk de eerste Europeaan op Amerikaanse grond
152 Jozef Stalin (1878-1953): Dictator die de Sovjet-Unie met harde hand leidde
151 John Locke (1632-1704): Engels filosoof en vroeg Verlicht denker
150 Hippocrates van Kos (460-370 v Chr): Oud-Grieks arts. Vader van de westerse geneeskunde en bekend van de gelijknamige eed
149 Frida Kahlo (1907-1954): Mexicaanse surrealistische schilder.
148 Cicero §106-43 v. Chr): Romeins filosoof en politicus. Vooral bekend als redenaar
147 Charles-Maurice de Talleyrand (1754-1838): Frans diplomaat die onder vijf verschillende koningen diende

6 punten, 2 stemmen

146 Salvador Dali (1904-1989): Wereldberoemd Spaans surrealistisch schilder
145 Pierre de Fermat (1607-1665): Frans jurist en wiskundige, met o.a. bijdrage aan de getal- en de meetkunde
144 Muhammed Ali (1942-2016): Bijnaam van Cassius Clay. Bokser, sport en Afro-Amerikaans icoon
143 Max Planck (1858-1947): Duits natuurkundige. Lag als eerste aan de basis van de kwantumtheorie
142 Marcus Aurelius (121-180): Keizer en stoïcijns filosoof. Versloeg eveneens de herrezen Parthen
141 Leopold von Ranke (1795-1886): Vader van de moderne geschiedwetenschap
140 Lao Zi (+-6de eeuw v Chr): Een van de stichters van het Taoïsme
139 Karel Martel (689-741): Hofmeier van het Fransische Rijk. Versloeg de Arabieren bij Potiers
138 Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831): Duits filosoof, represent van het Duits idealisme en bekend van de Hegeliaanse dialectiek
137 Elizabeth Jane Cochran (1864-1922): Pionier van onderzoeksjournalist, o.a. naar wantoestanden in psychiatrische instellingen
136 Diogenes van Sinope (404-323 v Chr): Eigenzinnig filosoof uit de cynische school
135 De Schilder(s) van Lascaux: Identiteit onbekend. Maakte een van de meest iconische afbeeldingen in de (pre)historie
134 Andrée de Jongh (1916-2007): Verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog

6 punten, 3 stemmen

133 Wernher von Braun (1912-1977): Een van de leidende figuren van de ontwikkeling van raketten, zowel in Duitsland als in de VS
132 Montesquieu (1689-1755): Charles Louis de Secondat. Verlicht filosoof die het concept “Scheiding der machten” introduceerde
131 Lucrezia Borgia (1480-1519): Dochter van paus Alexander VI en tot de verbeelding sprekende Renaissancefiguur
130 Lorenzo Bernini (1598-1680): Italiaans architect en beeldhouwer die zijn stempel drukte op Rome en het Vaticaan
129 Isabella van Castillië (1451-1504): Legde met haar huwelijk en de Reconquista de basis voor het Spaanse rijk
128 Harriet Tubman (1823-1903): Afro-Amerikaans abolitionist die zelf als slaaf ontsnapte
127 Gilbert du Motier de La Fayette (1757-1834): Markies de La Fayette. Vocht mee in zowel de Franse als de Amerikaanse Revolutie
126 Frederik de Grote (1712-1786): Koning van Pruisen en voorbeeld van de Verlichte Monarch
125 Frantz Fanon (1925-1961): Frans-Martinikaanse schrijver, intellectueel en postkoloniaal denker.
124 Franklin Delano Roosevelt (1882-1945): Amerikaans president die met zijn New Deal de VS uit het slop hiel en president was tijdens WO II
123 Ernest Hemingway (1899-1961): Amerikaans schrijver en journalist. Reisde de wereld rond en schreef diverse grote romans en stukken
122 Charlie Chaplin (1899-1977): Engels acteur en komiek. Een van de grootste figuren van de Silent Era in de film
121 Augustinus van Hippo (354-430): Een van de grote kerkvaders. Grote invloed op zowel theologen als latere filosofen
120 Abraham: Aartsvader van de Israëlieten en Arabieren

6 punten, 4 stemmen

119 Nina Simone (1933-2003): Amerikaanse singersongwriter, pianiste en burgerrechtenactiviste
118 Michael Faraday (1791-1867): Brits natuur- en scheikundige. Lag aan de basis van onze kennis over elektriciteit
117 Maria Van Bourgondië (1457-1482): Hertogin van Bourgondië. Haar huwelijk met Maximiliaan van Oostenrijk bepaalde onze geschiedenis

7 punten, 3 stemmen

116 Jean-Jacques Rousseau (1712-1778): Verlicht filosoof en schrijver. Werkte concept van het sociaal contract verder uit.
115 Anne van Kiev (1036-1075/78): Vrouw van Henri I. Introduceerde de naam Filips in West-Europa. Regentes van Frankrijk en geletterde vrouw
114 Angela Davis (1944-) Afro-Amerikaans feministe, burgerrechtenactiviste en schrijver

7 punten, 4 stemmen

113 Thomas Edison (1847-1931): Koning van de patenten en de octrooien. Vooral bekend van de gloeilamp en de filmcamera
112 Pieter Paul Rubens (1577-1640): Prominente schilder van de Barok. Graag geziene gast aan diverse Europese hoven
111 Pater Damiaan (1840-1889): Jozef De Veuster. Picpuspater die in Molokai leprapatiënten ging verzorgen en helpen
110 Marsha P johnson (1945-1992): Afro-Amerikaanse activiste en dragqueen. Icoon van de Stonewall-protesten uit 1969
109 Malcolm X (1925-1965): Afro-Amerikaanse activist en leider van de Nation of Islam
108 John Maynard Keynes (1883-1946): Brits econoom en grondlegger van de Keynesiaanse economie
107 Hatsjepsoet (15de eeuw v Chr): Vrouwelijke farao. Herstelde de internationale handel van Egypte en liet veel bouwwerken optrekken
106 Fransciscus Van Assisi (1181/82-1226): Stichter van de Fransiscanen, een kloosterorde gestoeld op armoede en vroomheid
105 Eleanor Roosevelt (1884-1962): First lady ten tijde van FDR. Had grote rol in Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
104 Carl Friedrich Gauss (1777-1855): Duits wiskundige en natuurwetenschapper met verdiensten op heel veel (wiskundige) domeinen
103 Barack Obama (1961-): 44ste president van de VS. De eerste (gedeeltelijk) Afro-Amerikaanse president

8 punten, 3 stemmen

102 Lucius Annaeus Seneca (4 v Chr – 65 n Chr): Romeins schrijver en Stoïcijns filosoof. Probeerde Nero in toom te houden.
101 Harriet Taylor Mill (1807-1851): Schrijfster en vrouwenrechtenactiviste. Publiceerde samen met/via haar man John Stuart Mill

 

Geplaatst in Geschiedenis, Grote historische figuren top 100 | Tags: , , | 1 reactie

De grote historische disclaimer

Iedereen heeft zijn top 3 kunnen doorgeven. Vanavond laat ik de lijst tot en met 101 op de wereld los, vanaf morgen (vermoedelijk) begin ik stap voor stap met de top 100.  Maar gezien het opzet en de inhoud, had ik toch het gevoel dat het niet slecht was om bij wijze van intro een kleine disclaimerblogpost te schrijven.

1) De lijst is heel divers

Ik had bewust gevraagd om grootste of tofste als criterium te nemen, waardoor ik heel veel diversiteit in historische figuren kreeg. Het feit dat ik een top 3 vroeg i.p.v. een top 5 heeft mij uiteindelijk wel wat parten gespeeld. Zo kan je met 3 of 4 stemmen toch nog in de top 100 geraken. Dat is juist door de diversiteit en de originele top 3’en. Om die reden zal mijn eerste blogpost ook bestaan uit een overzicht tot 101, met telkens een paar woorden of een zin over de persoon in kwestie. Vanaf 100 zal ik dan dieper ingaan op de historische figureren

2) De top 100 is misschien wat minder divers

Wanneer je aan een breed publiek gaat vragen om een top 3 samen te stellen is de kans dat die historische figuren met meerdere stemmen toch ook weer diegenen gaan zijn die je kan verwachten. Ikzelf vind dat er zeker heel wat verrassingen of minder evidente personen in staan, maar je kan er niet van onderuit dat het merendeel eerder blank, Europees en mannelijk is. Het is wat het is en iedereen kreeg de kans te stemmen.

3) De top 100 is misschien niet altijd even sympathiek

Niet alle grote figuren waren sympathiek en dat geldt zelfs voor mensen die in een top 3 terechtkwamen omdat ze onder de noemer “tof” vielen. Iedereen is op de een of andere manier gedetermineerd door zijn of haar tijd en is ook een mens van vlees en bloed. Ook zijn er enkele figuren die de geschiedenis duidelijk hebben veranderd, maar zelfs niet een beetje als sympathiek te noemen zijn. Ik gaf het al in mijn introductieblog aan, je kan bepaalde dictators en schurken verwachten, omdat hun invloed los staat van een persoonlijk waardeoordeel.

4) De top 100 maakt op zich niet zoveel uit

Het is natuurlijk een top. Het is een beetje raar om te zeggen dat het totaal willekeurig is. Maar desondanks het groot aantal stemmen is het niet voldoende groot om echt veel diversificatie te hebben qua punten, zeker in de helft tussen 100 en 50. Maar dat is niet erg. De rangschikking zal zijn wat het zal zijn en het voornaamste is dat mensen nieuwe en boeiende figuren leren kennen. Dat was van in het begin het opzet en is belangrijker dan wie voor of achter wie staat.

Geplaatst in Geschiedenis, Grote historische figuren top 100 | Tags: , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De grote geüpdatete historische figuren-inspiratielijst

Abd- al-Rahmān III
Abdelkrim El Khattabi
Abraham
Abraham Kuyper
Abraham Lincoln
Ada Lovelace
Adam Smith
Adolf Daens
Adolf Hitler
Agatha Christie
Alan Turing
Albert Camus
Albert Einstein
Albert I
Al-Biruni
Alexander Cumming
Alexander de Grote
Alexander Farnese
Alexander Fleming
Alexander Graham Bell
Alexander Hamilton
Alexander Poesjkin
Alexander VI
Alexander von Humboldt
Alfred de Grote (of Wessex)
Alfred Hitchcock
Alfred Wegener
Altiero Spinelli
Ambiorix
Amelia Earhart
Andrée de Jongh
Angela Davis
Anna Boleyn
Anne de Kyiv
Anne Frank
Antonie van Leeuwenhoek
Antonio Gramsci
Antonio Meucci
Aristoteles
Arthur Balfour
Ashoka de Grote
Atilla de Hun
Augustus
Barack Obama
Bell hooks
Bella Abzug
Bill Gates
Bob Beamon
Buddha
Carl Friedrich Guass
Carl von Clausewitz
Catharina de Grote
Catherina Sforza
Cathérine de Medici
Charles Darwin
Charles De Gaulle
Charles-Maurice de Talleyrand
Charlie Chaplin
Che Guevarra
Christina de Wonderbare
Christopher Colombus
Cicero
Claudius
Clement Attlee
Cleopatra
Clisthenes
Clothilde
Clovis
Coco Chanel
Confucius
Constantijn de Grote
Copernicus
Crazy Horse
Dagobert
Danthe Alighieri
De Schilder van Lascaux
Deng Xiaoping
Dennis Ritchie
Dom Perignon
Dzenghis Khan
Edgar Allan Poe
Edward Anseele
Edward Jenner
Eleanor Roosevelt
Eleonora van Aquitanië
Elisabeth-Charlotte van De Paltz
Elizabeth I
Elizabeth II
Elizabeth Jane Cochran
Elvis Presley
Emmy Noether
Erasme Louis Surlet de Chokier
Erik de Rode
Ernest Hemingway
Etienne Lenoir
Euclides
Everard t’Serclaes
Fatima al-Fihriyya
Ferdinand Foch
Fidel Castro
Filips De Goede
Filips de Schone
Filips de Stoute
Flo Kennedy
Florence Nightingale
Francis Bacon
Franklin Delano Roosevelt
Fransciscus Van Assisi
Frantz Fanon
Fred Hampton
Frederik de Grote
Frederik II Hohenstaufen
Frida Kahlo
Frieda Belinfante
Friederich Nietzsche
Friedrich Carl von Savigny
Gaius Marius
Gaius Valerius Catullus
Galileo Galilei
Galla Placidia
Gavrilo Princip
Generaal Lafayette
George Orwell
George Stephenson
George Washington
George-Eugène Haussmann
Georgy Zhukov
Gerard Kremer
Gerard Mercator
Gheldolf I van Brugge
Giovanni Bosco
Giovanni De Medici
Godfried III van Brabant
Gottfried Wilhelm Leibniz
Grigori Rasputin
Hadewijch
Hannah Arendt
Hannibal
Harald Haardrada
Harriet Taylor Mill
Harriet Tubman
Hatsjepoet Maätkare
Helene D Gayle
Hellen Keller
Hendrik VIII
Hildegard van Bingen
Hippocrates
Homeros
Hugo Grotius
Hypatia
Ian Fleming
Ibn Battuta
Ibn Sina
Igor Stravinsky
Immanuel Kant
Isaac Newton
Isabella d’Este
Isabella van Castillië
Isabelle Gatti de Gamond
Jack the Ripper
Jackson Pollock
Jacques Brel
James Baldwin
James Fraser
James Madison
James Miranda Barry
Jan van Asseliers
Jan Van Brabant
Jan Van Eyck
Jane Austen
Jean-Jacques Rousseau
Jeanne D’Arc
Jean-Paul Sartre
Jezus van Nazareth
Johan Sebastian Bach
Johan Van Oldenbarneveldt
Johann Wolfgang von Goethe
Johanna van Castillië
Johannes Gutenberg
John F Kennedy
John Kemp Starley
John Locke
John Maynard Keynes
John Pierpont Morgan
John Stuart Mill
Joseph Paxton
Jozef Stalin
Julianus Apostata
Julius Caesar
Justinianus
Kahina
Karel De Grote
Karel Martel
Karel V
Karl Marx
Katherine Johnson
Kathrine Switzer
Kazi Nazrul Islam
Khalid Ibn Waleed
Klemens von Metternich
Koeblai Khan
Konrad Adenauer
Laika
Lao Tse
Le Corbusier
Leif Erikson
Lemmy Kilmister
Leo XIII
Leon Trotsky
Leonard Euhler
Leonardo Da Vinci
Leonie La Fontaine
Leopold von Ranke
Lev Nikolajevitsj Tolstoj
Lili Elbe
Livia
Lodewijk XIV
Lord Acton
Lorenzo Bernini
Lorenzo de Medici
Lou Andreas-Salomé
Loubna van Cordoba
Louis Blanqui
Louis Daguerre
Louis Pasteur
Louis-Paul Boon
Luca Piacoli
Lucretia Borgia
Ludwig Boltzmann
Ludwig von Beethoven
Maagd Maria
Maarten Luther
Magnus Hirschfield
Mahatma Ghandi
Malcolm X
Mao
Marco Polo
Marcus Aurelius
Margaret Hamilton
Margareta van Oostenrijk
Maria Montessori
Maria Theresia
Maria Van Bourgondië
Marie Curie
Marie Popelin
Marilyn Monroe
Marleen Temmerman
Marsha P johnson
Martin Luther King
Martina Navratilova
Mary Woolstonecraft
Maurice Garin
Maurice Hilleman
Max Planck
Maya Angelou
Mehmet II
Melitta Bentz
Michael Faraday
Michael Gorbatsjov
Michael Maestlin
Michel de Montaigne
Michel Foucault
Michelangelo
Mohammed Ali
Montesquieu
Muhammad
Napoleon Bonaparte
Neil Armstrong
Nelson Mandela
Niccolo Machiavelli
Nicola Tesla
Nicolas de Caritat
Nina Simone
Orson Welles
Oscar Wilde
Otto von Bismarck
Pablo Picasso
Pater Damiaan
Pater Pio
Patrice Lumumba
Paul Cézanne
Paulus
Paus Gregorius VII
Perikles
Peter de Grote
Petrus
Phryne
Pierre de Fermat
Pierre Joseph Van Beneden
Pieter Bruegel de oude
Pieter Daens
Pieter Paul Rubens
Plato
Plinius De Oudere
Pythagoras
Qin Shi Huangdi
Queen Victoria
Quintus Horatius Flaccus
Ragnar Lothbrok
René Descartes
Richelieu
Robert Oppenheimer
Robin of Loxley
Rodger Young
Roger Bacon
Rollo van Normandië
Rosa Luxemburg
Rosa Parks
Rurik
Saladin
Sappho
Seneca
Sergei Eisenstein
Shirley Chisholm
Sigmund Freud
Silvia Rivera
Simon Bolivar
Simon Stevin
Simone de Beauvoir
Simone Veil
Sir Ebenezer Howard
Sir Francis Bacon
Sitting Bull
Socrates
Sofonisba Anguissola
Sojourner Truth
Sophie Scholl
Squanto
Srinivasa Aaiyangar Ramanujan
Stanislav Petrov
Sun Tzu
Sylvia Pankhurst
Tecumseh
Theodor Adorno
Theodora van Byzantium
Theodore Roosevelt
Thomas Bayes
Thomas Becket
Thomas Edison
Thomas Maltus
Thomas More
Thomas Newcomen
Thomas van Aquino
Tiera Guinn
Tim Berners-Lee
Tokugawa Ieyasu
Touch the Colouds
Toussaint L’ouverture
Tyco Brahe
Vasco Da Gama
Vesalius
Vespansianus
Vladimir I de Grote
Vladimir Lenin
Wernher von Braun
Willem van Normandië
Willem van Rubroeck
William Godwin
William Shakespeare
Willy Brandt
Winston Churchill
Wolfgang Amadeus Mozart
Yi Sun-Sin
Zayneb bent Achmed
Zheng He
Zhuge Liang
Zuster Jeanne De Vos

Geplaatst in Geschiedenis | Een reactie plaatsen

IJver in het Vlaams Parlement

Els Ampe is al even niet uit de media weg te slaan. Sinds ze middenin de COVID-piek begon met een dagelijkse vlog en een Facebook-live waarbij ze met zogenaamde “experten” sprak over de pandemie, waant ze zichzelf een heuse publieke stem. Ze heeft ook herhaaldelijk gezegd dat haar filmpjes, en de vragen die ze stelt, nu eenmaal normaal zijn als volksvertegenwoordiger. Maar je zetelt nu eenmaal in eerste instantie in een parlement om parlementair werk te doen. Daar word je voor betaald. Ik ging dan ook eens kijken hoe het zat. Verbaasd door wat ik zag, deed ik de oefening voor alle parlementsleden. Het heeft even geduurd, maar het levert wel enkele boeiende vaststellingen op.

Hoe

Op de website van het Vlaams Parlement kan je eenvoudig alle volksvertegenwoordigers vinden. Je krijgt daar na een korte bio van hun carrière in het Vlaams Parlement en de commissies e.a. waarin ze zetelen, ook een overzicht van drie soorten parlementair werk.

1) Documenten: Voor de leden van de meerderheid zal dit vaker gaan over een voorstel van decreet. Oppositieleden zullen het dan weer vaker houden bij een resolutie, een amendement of een motie. Een voorstel van decreet is vaak natuurlijk net iets meer werk. Documenten worden ook soms vaak ingediend en kunnen dus meerdere auteurs hebben. Deze worden allemaal apart geteld, los van hun verdienste in de totstandkoming.

2) Vragen: Deze vragen kunnen schriftelijke vragen zijn, vragen om uitleg of actuele vragen in de plenaire vergadering (wat je vaak op TV kunt zien op Villa Politica)

3) Tussenkomsten: Een tussenkomst is letterlijk dat. Iemand die in de plenaire vergadering of in een commissie het woord neemt en tussenkomt.

Een kwantitatief overzicht van het parlementair werk zegt natuurlijk niets over het aantal uren. En er kan best wel wat verschil opzitten. Maar het is wel een indicatie. Zeker als we naar de uitschieters in beide richtingen gaan.

Om te kijken wie op basis van deze info dus goed scoort en wie niet, werd gekeken wat ze hebben gedaan op bovenstaand vlak tijdens de huidige zittingsperiode (sinds mei 2019 en de facto sinds oktober 2019) en welke functies ze opnemen in en buiten het Vlaams parlement.

Een joekel van een disclaimer

Het parlementair werk zoals het hier wordt getoond op zich zegt iets maar zeker ook niet alles. Er werd mij op gewezen dat er heel wat vragen worden gesteld voor de show, dat er lokale vragen bij zitten, zaken om de eigen statistieken op te smukken, etc. Ook is niet elk ingediend document even arbeidsintensief en sommigen zullen vaker tussenkomen als er camera’s zijn. Het zegt ook niet over de succesratio of de impact van de vragen of de voorstellen. Verder kunnen sommige vragen ook dubbel voorkomen, wanneer ze zowel als schriftelijke vraag als in een verslag van een commissie voorkomen. De individuele vragen zijn zo dus dubbel geteld. Ook worden sommige voorstellen op een naam geplakt, terwijl het teamwerk is.

Verder doet een volksvertegenwoordiger ook nog andere dingen. Dit zegt dus niets over de dagbesteding. Enkel over de output.

Inhoudelijke disclaimer: Dit is een blogpost die relatief snel tot standkwam. Ik weet dat er nog heel wat nuances en onderzoek te doen is om tot een écht representatief beeld te komen.

Dat gezegd zijnde, wat bevindingen.

De partijen

Het Vlaams Parlement telt 7 fracties. De grootste is N-VA met 34. Ik heb Liesbeth Homans als parlementsvoorzitter niet meegeteld, omdat dit de cijfers te veel zou verkleuren, omdat het logisch is dat zij weinig tot geen output heeft. Vlaams Belang is de volgende fractie met 23 leden. Dan komen CD&V (19), Open VLD (16), Groen (14), sp.a (13) en PVDA (4). Die laatsten zijn als fractie te klein om als volwaardig lid in de commissies te zetelen. Waarover later meer.

PW1

Als we naar de absolute cijfers kijken is het dus niet onlogisch dat de N-VA als grootste fractie ook de meeste output heeft. Zij hebben alles samen 3811 handelingen gesteld. Maar dan wordt het iets opvallender. Het is niet Vlaams Belang dat tweede staat, maar wel CD&V. VB moet ook nog Open VLD, Groen en sp.a, met een fractie die bijna de helft kleiner is, voor zich dulden. Enkel de 4 parlementsleden van PVDA doen slechter, maar zij zijn 6 keer zo klein. We zien trouwens dat sp.a het best scoort qua ingediende documenten, en N-VA qua vragen en tussenkomsten.

PW2

Natuurlijk zegt dit weinig. Met 34 man kan je al meer werk verzetten dan met 4. Daarom is het ook interessant om te kijken naar wat een volksvertegenwoordiger per partij gemiddeld verzet. Opnieuw, een ontwerp van decreet vergt doorgaans meer werk dan een motie of resolutie. Wanneer we dat bekijken zien we dat de meest productieve volksvertegenwoordigers bij sp.a zitten, kort gevolgd door CD&V en al op iets grotere afstand Groen. Ook hier scoort Vlaams Belang slecht, slechter dan de 4 van PVDA, die dus productiever zijn.

De PVDA’ers zijn best actief op de ingediende documenten (meestal resoluties en moties). Dat zit ook nog relatief goed bij Vlaams Belang. Maar zij scoren zwak op de vragen en tussenkomsten. Qua aantal vragen is de CD&V-volksvertegenwoordiger het ijverigst, qua tussenkomsten is dat de Groen-mandataris.

De volksvertegenwoordigers: De positieve output per handeling

We weten dus dat je je op drie manieren onderscheidt binnen het parlementair werk, zoals het te vinden is op de website. Daarnaast heb je uiteraard nog andere zaken te doen en zaken op te nemen. Allerhande vergaderingen, contact met lobbygroepen en belangenverenigingen en vragen van burgers beantwoorden. Natuurlijk hebben parlementairen daar ook hun medewerkers voor. Maar goed. In wat volgt gaan we kijken naar de mensen die het best scoren. (R.h.m. de disclaimer hierboven)

Documenten

Wat de documenten betreft, scoort Chris Janssens, fractieleider van Vlaams Belang het best. Hij diende 28 moties en resoluties in. Hij wordt gevolgd door Hannelore Goeman, fractieleider van sp.a met 23. De fractieleiders van CD&V en Open VLD dienden er 20 in. Conner Rousseau staat 5de met 19. Hij was natuurlijk ook lange tijd fractieleider. Met Wilfried Vandaele wordt de toon op 6 verdergezet. De eerste “gewone” volksvertegenwoordiger is Maxim Veys op 7, met 17 ingediende documenten. 15 volksvertegenwoordigers diende nog niets in. Onder hen 8 N-VA’ers, 5 Open VLD’ers en 2 CD&V’ers.

Vragen

Op het vlak van vragen kan je je als individuele volksvertegenwoordiger al beter onderscheiden. De ongekroonde koningin is duidelijk Katrien Schryvers (CD&V). Zij liet maar liefst 267 vragen optekenen. Achter haar staat partijgenoot Robrecht Bothuyne met een al even verdienstelijke 228 vragen. De top 3 wordt afgesloten door Bert Maertens van N-VA met 193. Daarna volgen Maurits Vande Reyde met 189 vragen en Orry Van De Wauwer (CD&V) met 177. Er is maar 1 iemand die nog geen vraag stelde en dat is Bart De Wever.

Tussenkomsten

En dan heb je nog de tussenkomsten, vaak het zichtbaarst van al. Daar zien we een ex aequo tussen Koen Daniëls (N-VA) en Hannelore Goeman (sp.a), beiden met 160 tussenkomsten. De nummer 3 zit echter op de hielen. Karin Brouwers heeft er 159. De top 5 wordt vervolledigd door Jeremy Vaneeckhout van Groen (142) en Tinne Rombouts van CD&V (141). Aan de andere kant zien we opnieuw Bart De Wever als enige met 0.

De volksvertegenwoordigers: De uitschieters

Het is logisch dat diegenen die bij de vragen en tussenkomsten hoog scoren ook terugkomen in het globale overzicht. Voor deze categorie ga ik iets ruimer en toon ik de top 10.

PW3

De top 3 bestaat uit onze vragenkampioenen. Katrien Schryvers heeft al 360 handelingen gesteld, 25 meer dan partijgenoot Robrecht Bothuyne. Op de 3de plaats vinden we Maurits Vande Reyde. Op 4 staat Tom Ongena (275) en Jeremie Vaneeckhout vervolledigd de top 5 (274). In de top 10 staan ook nog Koen Daniëls (268), Orry Van De Wauwer (262), Hannelore Goeman (257), Hannes Anaf van sp.a (252) en Karin Brouwers (231)

PW4

Aan de andere kant zien we enkele bekende namen en enkele namen waar ik persoonlijk nog nooit van had gehoord, en met reden blijkbaar. De absolute koploper is Bart De Wever, die uitblinkt in afwezigheid. Van de écht actieve volksvertegenwoordigers is Frieda Verougstraete-Deschacht de minst productieve. Zij heeft nog 4 documenten op haar naam, maar maar 1 vraag en 2 tussenkomsten. En de top 3 wordt vervolledigd door Els Ampe, de reden van deze blogpost. Zij heeft in totaal 8 vragen en 7 tussenkomsten op 1 jaar tijd. Ze is ook voorzitter van een commissie, maar daarover later meer. De top 5 wordt vervolledigd door Carmen Ryheul en Yves Buysse, beiden Vlaams Belang. Dan volgen weer drie bekende gezichten met Annick De Ridder, Piet De Bruyn en Gwendolyn Rutten. De top 10 wordt afgesloten door #4 en #5 van Vlaams Belang Adeline Blancquaert en Suzy Wouters.

Mandaten, nieuwkomers en gender

Er wordt vaak gezegd dat een voordeel van een cumul is dat je zowel op lokaal als op regionaal of federaal niveau kun voelen wat er leven. De dorpsstraat wordt dan zo vertegenwoordigd in het parlement, maar het kan natuurlijk ook een dubbel effect hebben. Misschien is het moeilijk combineerbaar. Ik bekeek ook even hoe dit zat op vlak van het Vlaams Parlement. Ik nam ook hier telkens het gemiddelde.

PW5

Het klopt dus deels. De meest “productieven” zijn de gemeenteraadsleden en aanverwanten (districtsleden, bijzonder comité sociale dienst), gevolgd door deelstaatsenatoren. Mensen die enkel dit mandaat hebben, scoren niet beter. Natuurlijk, zij hebben misschien ook nog een andere job. Schepenen zijn iets productiever dan burgemeesters. Partijvoorzitters (er zijn er actueel 4 in het Vlaams Parlement), scoren het slechtst. Maar hun rol is in een parlement ook uiteraard anders.

De best scorende volksvertegenwoordiger met een uitvoerend mandaat op lokaal niveau is Robrecht Bothuyne, met daarachter Maurits Vande Reynde van Open VLD. Hij wordt gevolgd door twee burgemeesters, namelijk Bert Maertens en Lode Ceyssens (CD&V). In de top 5 zien we ook nog Loes Vandromme (CD&V).

Wat de nieuwkomers betreft zien we een klein voordeel voor de anciens. Zij hebben gemiddeld 132 handelingen, tegenover 114 van de nieuwkomers. Wanneer we naar de man/vrouw-verhouding kijken, dan zien we dat een mannelijke volksvertegenwoordiger gemiddeld 6 documenten indient, 62 vragen stelt en 61 keer tussenkomt, goed voor 129 handelingen. Een vrouwelijke tegenhanger scoort op basis hiervan iets slechter. Zij dienen 4 documenten in, stellen 61 vragen en komen 51 keer tussen, goed voor 116 handelingen.

Fractieleiders en commissievoorzitters

Ik gaf ook al aan dat sommigen niet enkel zetelen in een commissie maar er ook voorzitter (of ondervoorzitter van zijn), wat op zich ook weer enkele extra taken met zich meebrengt. Het is niet dat Els Ampe dat kan inroepen, want van alle commissievoorzitters is zij het minst productief. De negatieve top 3 wordt vervolledigd door Bart Claes (Vlaams Belang) met 59 handelingen en Bart Tommelein met 68. De meest productieve commissievoorzitter is onze globale nummer 2, Robrecht Bothuyne. Daarachter komen Elisabeth Meuleman en Björn Rzoska van Groen.

PW6

We zagen al dat de fractieleider heel actief waren op het vlak van het indienen van documenten. Maar wanneer we de 7 bekijken, zien we dat er wel wat verschil opzit. Hannelore Goeman is de meest actieve, met 257 handelingen, al was zij tot de verkiezing van Conner Rousseau een “gewone” volksvertegenwoordiger. Zij wordt gevolgd door Jos D’Haese met 198 en Björn Rzoska met 189, misschien niet toevallige alle drie van de oppositie. Wilfried Vandaele is de minst actieve van de 7, maar heeft ook wel een hele rits commissies en voorzitterschappen op zijn naam.

Geplaatst in Politiek | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

The Great Gatsby: -1. Vooraf

The Great Gatsby (Wordsworth Classics) | BookCrossing.com

The Great Gatsby (Wordsworth Classics)

The Great Gatsby is een boek dat tot de verbeelding spreekt. Het verhaal van de rijke, enigmatische Jay Gatsby wordt in de populaire cultuur vaak herleid tot de exuberante feesten. Begrijpelijk, want hoewel het voorbij gaat aan de boodschap van het verhaal, is zo’n (pseudo-)jazzfeest in de roaring 20’s, met een hele hoop alcohol en flapper-girls op een locatie met grandeur best leuk vertier. Dat Baz Luhrmann in zijn recente adaptatie koos voor moderne hiphop en electroswing was dan ook geen toeval.

Maar los daarvan heeft het boek ook en vooral een hele hoop literaire verdiensten. Het is zonder twijfel een Great American Novel, een boek dat de tijdsgeest vatte en oversteeg en dit met een verhaal dat het individuele en menselijke koppelde aan het maatschappelijke. Het relaas van de onmogelijke romance tussen Jay Gatsby en Daisy Buchanan is vooral een kapstok om het Amerika van de jaren ’20 te fileren. Ondanks het eerder beperkt aantal pagina’s, zijn de hoofdstukken gevuld met betekenis en symbolisme. En dus duidelijk een blogreeks waard!

Het boek

The Great Gatsby - Wikipedia

De originele cover

The Great Gatsby werd in 1925 gepubliceerd. Voor F. Scott Fitzgerald was het zijn derde boek, na This Side of Paradise en The Beautiful and the Damned. Na een turbulente periode in de VS besloten hij en zijn vrouw Zelda, met wie hij een stormachtig huwelijk had, naar het Europese vasteland te trekken. Daar verbleven ze onder andere aan de Franse Riviera en in Parijs, waar hij onder andere bevriend geraakte met een jonge Ernest Hemingway.

Zijn uitgever, Maxwell Perkins, vond de eerste pogingen van Fitzgerald te vaag en Gatsby zelf onvoldoende uitgewerkt. Fitzgerald schreef er nog enkele maanden aan, en zo was het klaar voor publicatie. De cover van het boek, met een vrouwengezicht boven een skyline, werd zelf ook iconisch. Het werd ontworpen door de Spanjaard Francis Cugat. Het ontwerp heeft een inhoudelijke link met het boek, waarover later meer.

Een lauwe ontvangst en een opvallende revival

Why Baz Luhrmann's 'The Great Gatsby' Is A Modern Classic | IndieWire

Populairder dan ooit. Leonardo DiCaprio als Jay Gatsby in Baz Luhrmanns adaptie uit 2013

Voor een boek dat vandaag tot de klassiekers van de Amerikaanse en 20ste eeuwse literatuur behoort, was de receptie in 1925, en de jaren daarna, eerder flauw. Bevriende auteurs en literaire figuren waren meteen enthousiast. Bij de zogenaamde literaire critici werd het gemend onthaald. De recensenten in kranten waren dan weer vaak onder de indruk over de stijl, maar vonden het inhoudelijk te licht uitvallen, en dachten dan ook dat het de tand des tijds niet zou doorstaan. The New York World koos als headliner “F. Scott Fitzgerald’s latest a dud”. Ook commercieel was het geen succes, iets wat Fitzgerald zelf uiteraard wel had gehoopt. Hijzelf stak het op dat moment op het toenemende vrouwelijke lezerspubliek. Volgens hem was het niet sentimenteel genoeg voor hen.

Dat klopt uiteraard niet, maar de kentering in de status van het boek is wel te danken aan een revival door de herintroductie in een, op dat moment, mannenwereld. Wanneer het Amerikaanse leger in de tweede wereldoorlog besliste om Amerikaanse literatuur naar de troepen te sturen, hoorde The Great Gatsby bij de aangeboden literatuur. Op dat moment waren er nog boeken van de eerste druk over bij de uitgever, terwijl Fitzgerald zelf in de jaren ’30 ontdekte dat boekenwinkels het niet meer verkochten door gebrek aan interesse. Wanneer hij in 1940 stierf was het boek de facto een voetnoot in de literatuurgeschiedenis.

Maar de heropflakkering door het Amerikaans leger werd gevolgd door een literaire en academische herinteresse. Plots werden er essays en artikels geschreven waarin de consensus was dat The Great Gatsby z’n tijd perfect wist te vatten, maar het tegelijkertijd ook oversteeg. Ook de verkoopcijfers namen stelselmatig toe. En zo kreeg het boek dat in de jaren ’20 zelf lauw werd onthaald, de status dat het vandaag nog steeds heeft. Een, zoniet, dé Great American Novel.

Thema’s en inhoud

The Great American Novel is een term die wordt gegeven aan romans die de Amerikaanse geest, in al z’n facetten, als geen ander weten te vatten. Dat The Great Gatsby hét voorbeeld is, is uiteraard voor discussie vatbaar. Andere prominente werken zijn Herman Melvilles Moby-Dick, Mark Twains The Adventures of Huckleberry Finn en, later, Steinbecks The Grapes of Wrath en J.D. Salingers The Catcher in the Rye.

Fitzgerald wist in zijn roman wel het nieuwe, moderne Amerika van de jaren 20 goed te vatten. Zowel qua beeldtaal als qua thematiek staan technologische vernieuwing en moderniteit centraal. Elektriciteit, verlichting, de auto, de telefoon, cinema, jazz… Het speelt direct of indirect een rol, en versterkt een ander belangrijk thema, artificialiteit. Dat gaat niet enkel over de wereld waarin de personages zich begeven, maar ook over hun interne keuken, hun levensstijl en hun relaties. Maar ook het economisch spectrum wordt sterk belicht, met het toenemende belang van een nieuwe financiële sector, waar het geld volop circuleerde en waar speculatie de norm was.

Dat leidt dan weer naar een ander belangrijk thema, het belang van geld en de reikwijdte van hebzucht. De clash tussen nieuwe rijkdom (door de economische boom) en old money wordt zelfs geografisch duidelijk gemaakt, door de East en de West Egg. En tussen de West Egg en Manhattan ligt de troosteloze Valley of ashes. Klasse en ras zijn eveneens doorheen het boek geweven, ondanks de associatie met heerlijke, exuberante feestjes.

Fitzgerald beschrijft vooral de leegte van de American Dream, kapot gemaakt door individualisme, materialisme en nihilisme. De elite doet zich tegoed aan excessen in de zogenaamde leisure society en verliest daarbij elk moreel kompas. En de illusie van sociale mobiliteit wordt nog het meest gesymboliseerd door het noodlot dat Gatsby zelf te beurt valt.

Deze thema’s komen allemaal samen in de figuur van Jay Gatsby, het narratief van Nick Carraway en de kringen waarin beiden zich begeven. Zoals reeds gezegd is het liefdesverhaal tussen Gatsby en Daisy een kapstok, waar alle thematieken en symbolen aan worden vastgehangen. The Great Gatsby mag dan wel een relatief kort boek zijn, maar het zit tjokvol betekenis.

Opzet

Mensen die Project Ulysses hebben gevolgd weten ongeveer wat te verwachten. Ik bespreek hoofdstuk per hoofdstuk, geef een korte samenvatting en ga dan in op thema’s, personages, symboliek en impressies. Verder ben ik ook een liefhebber van de bredere historische context en linken met vandaag. Dat is dus ook mijn opzet voor #ProjectGatsby. Er zijn 9 hoofdstukken. Wie wil meelezen kan dat dus op eigen tempo en/of samen met de blog, die ik hopelijk per week kan verderzetten.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geplaatst in The Great Gatsby | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

BLM

Ik heb mij de voorbije dagen niet uitgesproken over de dood van George Floyd en de gebeurtenissen die sindsdien plaatsvonden. Niet omdat het mij niet interesseert of aanbelangt, maar omdat het mij heel hard tot nadenken heeft aangezet en ik niet de juiste woorden vond, en in alle eerlijkheid, nog steeds niet vind. Hetzelfde geldt voor de vonkjes die in eigen land zijn ontstaan, inclusief de heropflakkering van de standbeeldendiscussie. Deze blogpost is dan ook een waarschijnlijk weinig consistent geheel van zaken die in mij opkomen. Maar ik hoop dat ik toch een beetje van een deftig punt maak.

Ik ben niet de man van hashtags en profielfoto’s. Ik erken de symboliek en het belang ervan voor zichtbaarheid, maar ik vind het ergens ook makkelijk, zoals ook online petities een makkelijke vorm van protest of uiting zijn. Maar misschien kan ik het mij ook permitteren, als armstoeldenker, om een paar dagen na te denken en stil te zijn.

1) In het gezondheidsbeleid wordt er niet alleen gekeken naar objectieve gezondheidsparameters, maar ook gepeild naar het subjectieve gezondheidsgevoel. Wanneer mensen zich onveilig voelen, tegen de objectieve statistieken in, dan worden er camera’s geplaatst en extra patrouilles ingezet. Wanneer mensen zich gediscrimineerd, gekwetst of racistisch bejegend voelen, dan gaan diezelfde mensen die bovenstaande normaal vinden afkomen met slachtoffercultuur, subjectiviteit en relativiteit. Of tegenvoorbeelden verzamelen, en zo die ervaring wegwuiven en minimaliseren.

2) Ik heb privilege lang een raar concept gevonden, want het leven is voor niemand een ponykamp. Maar voor sommigen is de menselijke tragedie nog eens extra bezaaid met obstakels. Ik was een luie nozem in het secundair. Leerkrachten reageerden op de nozemstreken en het irritante gedrag van mij en mijn vrienden met de glimlach. Niemand maakte een probleem van de buizen die ik verzamelde, want “ik kon beter en was gewoon lui”. 99% van de sollicitatiebrieven die ik verstuurde, werd gevolgd door een uitnodiging. Het vinden van een appartement was eenvoudig. Dat is geen evidentie en met een andere achtergrond was de kans dat het anders zou gelopen zijn veel groter.

3) Het is makkelijk om vanuit je armstoel te zeggen dat consensus en compromis wel zullen leiden tot een verbetering van de situatie, vanuit het centrum, op een trage maar gestage manier, als je alle tijd van de wereld hebt om te wachten, omdat het niet over jou gaat.

Het is makkelijk om vanuit je armstoel te zeggen dat het Vlaams Belang misschien gewoon eens aan de macht moet komen en dat ze dan wel door het ijs zullen zakken, als jij niet diegene bent die bang moet zijn om in het vizier te komen.

Het is makkelijk om de +- 20% die op een partij stemt die ook mensen die hier geboren zijn, ziet als bodemvreemd en onwenselijk, gewoon te beschouwen als mensen die hét beu zijn, als je niet in een maatschappij moet leven waar +-20% dat discours tegen jou blijkbaar niet serieus genoeg vindt om hun foertstem te laten voor wat het is.

Het is makkelijk om vanuit je armstoel te zeggen dat het de goede richting uitgaat, als je de facto geen last hebt van de muren en vooroordelen waar anderen in het onderwijs, op de arbeids- of huizenmarkt of in de publieke ruimte op botsen.

Ik ben ook een armstoeldenker, een middenklasseyuppie die in alle comfort kan zwijgen over dit alles. Ik ben iemand die de standbeeldiscussie kan bekijken vanuit een louter geschiedenkundig standpunt, een theoretisch kader over geschiedenis in de publieke ruimte,  omdat ik niet emotioneel betrokken ben of hoef te zijn, maar de luxe heb om het rationeel te bekijken.

4) Ik hoor en zie ook vaak dat als je zogezegd niet kunt weten wat het is om racistisch bejegend of gediscrimineerd te worden, je je er dan ook niet tegen kan uitspreken. Dat is dan bedoeld om medestanders weg te zetten als deugpronkers, mensen die enkel een standpunt innemen omdat ze zich moreel superieur wanen. Dat gaat volledig voorbij aan het feit dat we het inderdaad niet kunnen weten, maar net daarom extra hard moeten luisteren en mee, constructief nadenken.

Ik als blanke Vlaming ervaar niet wanneer bepaalde gebruiken, handelingen of maatschappelijke fenomenen al dan niet racistisch overkomen. Het is met andere woorden voor een blanke, heteroseksuele, best welgestelde, relatief jonge man moeilijk om een oordeel te vormen over discriminatie tegen of moeilijkheden voor deze minderheden of bevolkingsgroepen (mensen met een migratieachtergrond, holebi’s, armen, ouderen, vrouwen) net omdat ik moet afgaan op een inlevingsvermogen dat a priori beperkt is en nooit gestoeld kan zijn op enige vorm van ervaring.

5) Schuilen achter het feit dat een mening of ervaring serieus nemen, betekent dat je je schuldig moet voelen of dat blanke mannen niets meer mogen zeggen, is zever. Het gaat erom dat je je bewust bent van het feit dat als blanke man de kans nog steeds het grootst is dat je minder op muren en obstakels botst. Dat is alles. Het leven is nog steeds geen ponykamp, maar de kans is wel groter dat het minder horrorshow of hindernissenparcours is.

6) Schiet dan ook niet in een kramp, maar luister gewoon eens. Probeer je in te leven. Ga in dialoog. Sta open voor kritiek. En besef dat verandering er zelden is gekomen door mensen (mannen) in maatpakken die oeverloos discussiëren en dan op de foto gaan. Verandering is er vaak gekomen doordat mensen hun stem luid laten horen, ook, hoe onwenselijk we dat ook vinden, door protest, geweld en revolutie.

7) Maar dat is de rol die blankere armstoeldenkers zoals ik (en waarschijnlijk ook jij) kunnen spelen. Luisteren, in dialoog treden, nadenken en meewerken in de praktijk. Jezelf bewust zijn van oordelen en vooroordelen, onbewuste en bewuste handelingen, de eigen positie en de privileges die daarmee verbonden zijn, de afwezigheid van obstakels. Dat heeft niets te maken met slachtoffercultuur of extremisme, maar alles met empathie en een dialoog om samen stappen vooruit te zetten.

 

Geplaatst in Hersenspinsels, Over cultuur en maatschappij | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties