De jaren nul

Studio Brussel fietste de voorbije dagen langsheen de beste muziek van de jaren nul. En daar doe ik als muziekenthousiasteling (en iemand die zowel in deze periode zijn muzikale puberteit als het muzikale volwassendom kende) uiteraard graag aan mee. Hieronder per jaar mijn nummer1.

2000: Radiohead – The National Anthem (Kid A)

In een van mijn vele onafgewerkte blogreeksen schreef ik al eens een ode aan Kid A, het album waarmee Radiohead brak met de gitaarmuziek waarmee ze groot werden en de meer experimentele weg opgingen. Het album staat vol met prachtige nummers, maar The National Anthem steekt er voor mij bovenuit. Die repetitieve baslijn! Die broerigheid! Die reverb en de echo’s! En vooral die trompetjes! Het nummer is subtiel opgebouwd richting een manische climax om dan te verzanden in heerlijk psychedelisch geschal.

2001: The Strokes – Trying Your Luck (Is This It)

Ook dit nummer komt van mijn favoriet album van dat jaar. The Strokes redde de rockmuziek uit de donkere krochten waarin het vanaf de tweede helft van de jaren negentig naartoe was gedwarreld. Of zo wilt de legende. Is This It luidde het tijdperk van de garagebands met veel The’s en langharige nozems. Nochtans kies ik niet voor een nummer met rammelende gitaren, maar wel het mooi ingetogen Trying Your Luck, dat prachtig opgebouwd is. Ondanks het zachtere tempo is het ontegensprekelijks The Strokes pur sang inclusief de geweldige zangstem van Julian Casablancas (een van mijn muzikale jaren nul-helden) en een al even karakteristieke gitaarsolo.

2002: Supergrass – Grace (Life on Other Planets)

Nog zo’n band die de gitaarmuziek van de vroege jaren nul vormgaf, maar dan wel aan de andere kant van de oceaan was Supergrass. Zij kwamen voor het eerst aan het firmament met hun Alright (We are young, we are free). Met Life On Other Planets zaten ze al aan hun vierde album. Grace is geweldig aanstekelijk en allesbehalve complex of pretentieus. Ik zag Supergrass op mijn eerste Werchter, in 2003, en herinner mij dat ook daar Grace het absolute catchy hoogtepunt was. Save your money for the children!

2003: Admiral Freebee – Ever Present (Admiral Freebee)

Het klinkt misschien wat bizar, maar tot 2003 had ik de weinige cd’s die ik had gekregen voor verjaardagen en andere gelegenheden (vooral Good Shape, Five, nu-metal compilaties en later Songs for the Deaf van QotSA). Het eerste album dat ik met eigen centen kocht, toen nog in de Free Record Shop van Mechelen, was het selftitled debuutalbum van den Admiraal. Je kwam voor Rags ’n Run & Einstein Brain, maar bleef voor het geweldige Ever Present, voor mij een van de beste nummers in de vaderlandse muziekgeschiedenis. Geholpen door Nathalie Delcroix van Laïs presenteert Admiral Freebee een rocknummer vol gevoel.

2004: Franz Ferdinand – Take Me Out (Franz Ferdinand)

Zelden was ik zo onder de indruk van een totaalplaatje als met Take Me Out van Franz Ferdinand. De doorbraaksingle van de vrolijke Franzen uit Glasgow had alles. Aanstekelijkheid, een rommelige frisheid, een opbouw die smeekte voor een liveoptreden en een geweldige artsy fartsy clip. En dan een van de meest memorabele riffs van de jaren nul. Ook live, op Werchter 2004 en de vele keren dat ik ze daarna zag, was Take Me Out telkens een hoogtepunt.

2005: Richard Hawley – The Ocean (Coles Corner)

Een prachtige croonerstem, een geweldige instrumentale opbouw en een melancholie die dwars door je ziel gaat. Heel Coles Corner is de moeite waard, maar The Ocean is werkelijk van zo’n schoonheid, dat het zelfs op een album vol weemoed erbovenuit steekt. Zeker wanneer Hawley rond minuut drie de keel helemaal openzet, om uit te monden in een “Here comes the wave” vol emotie. Het is voor mij een van de mooiste liefdesliederen in de moderne muziekgeschiedenis en verdient dus zeker de topplaats in 2005.

2006: The Killers – When You Were Young (Sam’s Town)

Voor 2006 kies ik voor een meezinger pur sang. Velen zullen The Killers in de jaren nul vooral associëren met Somebody Told Me & Mr. Brightside. Maar When You Were Young is voor mij hun absoluut nummer. Het grote muzikale gebaar, een beetje pathos, wat Springsteen. Het is kort samengevat een nummer dat ik al meermaals in privékaraoke ten berde heb gebracht. Daarna is het voor mij met The Killers wat bergaf gegaan maar When You Were Young is wat mij betreft een van de absolute parels van de jaren nul.

2007: Radiohead – Reckoner (In Rainbows)

Tweede keer Radiohead, maar dit keer met een compleet ander soort nummer. In Rainbows is post-Kid A waarschijnlijk het meest poppy album van Radiohead, hoewel dat natuurlijk nog altijd relatief blijft. Reckoner is daar een goed voobeeld van. Een mooi, ingetogen nummer met tsjiktsjokkende drums, een beetje jazziness en dat korte tussenstukje waar de sfeer en het gevoel helemaal omslaat om terug te keren naar ervoor en vervolgens nog een korte maar prachtige finale. Een pracht nummer qua opbouw, tekst en ja, zang.

2008: Sea Power – No Lucifer (Do You Like Rock Music?)

Mensen die mij een beetje kennen, weten dat Sea Power (tot voor kort met British) een van mijn favoriete bands aller tijden is. No Lucifer is misschien niet hun beste nummer, maar heeft wel een belangrijke sentimentele waarde. Het was dit nummer, samen met Waving Flags, dat mij voor het eerst echt acht deed slaan op deze band. DYLRM? was mijn soundtrack van 2008, een jaar dat ik associeer met een geweldige reis in Wales en het begin van de relatie met mijn vrouw. Los daarvan is No Lucifer meeslepend, groots en eigenzinnig. Kort samengevat, alles waarom ik zo hou van Sea Power.

2009: Arctic Monkeys – The Jeweller’s Hands (Humbug)

Afsluiten doe ik met de afsluiter van mijn album van het jaar uit 2009. Humbug was een stijlbreuk, mede door het feit dat Josh Homme Turner & Co naar de woestijn haalde. The Jeweller’s Hands is zelfs op dit album een atypisch nummer. Een trage, haast hiphopachtige vibe, een psychedelische tekst, bakken sfeer en een geweldige instrumentalisering, met als hoogtepunt de gitaarslidebattle tussen Turner en Jamie Cook. Om nog maar te zwijgen van de heerlijke baslijnen van Nick O’Malley. En nu we toch bezig hebben het betere drumwerk van Matt Helders. Met Humbug beukten de Arctic Monkeys door heel wat barrières. The Jeweller’s Hands is zowel het bewijs dat ze als rockband zich probleemloos buiten de geijkte formules durven wagen als een blauwdruk voor de muzikale veelzigheid op latere albums, niet in het minst hun laatste worp.

Geplaatst in Album top 10, muziek | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Father John Misty wordt 40 top 10

Father John Misty at the Rio Cinema, London, review: Confrontational,  cynical, satirical, amusing | The Independent | The Independent

Josh Tillman wordt 40! Zijn alter ego Father John Misty is een jaar of 10. Na een passage als drummer bij Fleet Foxes besloot de Amerikaan om het over een andere boeg te gooien. Wat volgde was een eigenzinnige, grillige, bizarre, sarcastische en satirische singer songwriter, die volgens sommige meer pose is dan wat anders maar volgens mij een van de briljantste muzikanten, minstens van dit decennium, maar waarschijnlijk gewoon in de moderne muziekgeschiedenis. Mijn liefde voor Father John Misty is gekend en zijn 40ste verjaardag, op 3 mei, vier ik dan ook graag met deze top 10.

10. Hollywood Forever Cemetery Sings (Fear Fun, 2012)

Het enige nummer van Fear Fun, de debuutplaat van Father John Misty, dat de top 10 heeft gehaald. Dat is zeker niet omdat Fear Fun een slecht album zou zijn. Integendeel. Het is een geweldig album. Maar de andere drie zijn net nog iets briljanter. Fear Fun is de totstandkoming van de transformatie van Josh Tillman, die eerder als folky J. Tillman had geprobeerd om door te breken naar de enigmatische, cynische Father John Misty. Hollywood Forever Cemetery Sings heeft een heerlijke drum, vette gitaren en de karakteristieke Misty-lyrics, in casu het relaas van een romance met een vrouw met een fetish voor kerkhovenlovey dovey. En de clip heeft Aubrey Plaza. Dat kan dus allemaal slechter.

9. Total Entertainment Forever (Pure Comedy, 2017)

Op Pure Comedy, het derde album van Onze Vader, zingt hij over de grote(re) onderwerpen en fileert hij de mens, de maatschappij en het bestaan op aarde. Total Entertainment Forever zorgde voor enige deining door de openingslyrics

Bedding Taylor Swift
Every night inside the Oculus Rift
After mister and the missus finish dinner and the dishes

Father John Misty bezingt enerzijds hoe iedereen verslingerd geraakt aan entertainment en anderzijds hoe technologische vooruitgang altijd eindigt in het botvieren van de menselijke lusten (vaak in casu porno). Op het einde ontdekt een groep historici in de toekomst skeletten die met een glimlach aan hun entertainmentmachines gestorven zijn, wat hen doet vermoeden dat het leven anno 2017 geweldig moet geweest zijn. Een geweldig voorbeeld van de humor van FJM, en een ongelofelijk catchy nummer.

Not bad for a race of demented monkeys
From a cave to a city to a permanent party

8. Disappointing Diamonds Are the Rarest of Them All (God’s Favorite Costumer, 2018)

Zijn voorlopig laatste album is alweer drie jaar oud. God’s Favorite Customer is geschreven tijdens een monumentale persoonlijke crisis en is het meest persoonlijke album van FJM. Disappointing Diamonds is een beetje een vreemde eend in de bijt. Het is muzikaal wat minder melancholisch dan de andere nummers. Hoewel de tekst weer de nodige weerhaken bevat. Does everybody have to be the greatest story ever told? vraagt hij zich af in een ode aan minder dan perfecte relaties, met zinsnedes als Like an oil tanker tipped at sea, this love’s contaminated me, like a constant twitching in my eye, this love of ours will never die.

7. Things It Would Have Been Helpful to Know Before the Revolution (Pure Comedy, 2017)

In dit nummer bezingt Tillman de maatschappij nadat beslist werd om het roer radicaal om te gooien in de strijd tegen klimaatverandering. Alle moderne noden zijn verdwenen en we zijn met z’n allen terug naar een soort archaïsche gemeenschap gegaan. Stille straten, weinig gefeest, jagers-verzamelaars… Na een muzikaal episch intermezzo komt de pointe dat er plots een ijstijd op komst is. Maar het nummer eindigt met een hoopvolle boodschap, min of meer…

There are some visionaries among us, developing some products To aid us in our struggle to survive on this godless rock that refuses to die

6. I Love You, Honeybear (I Love You, Honeybear, 2015)

I Love You, Honeybear is een album over de relatie en het huwelijk met zijn vrouw Emma Tillman, een fotografe en regisseur. De titeltrack en opener zet meteen muzikaal maar zeker ook tekstueel de toon. De grote maar eigenzinnige liefde spat eraf en wordt afgezet tegen een chaotische wereld die gedoemd is om ineen te stuiken. Economische crisis, oorlog, dood, alles gaat naar de vaantjes, maar Josh & Emma hebben elkaar. Everything is doomed, and nothing will be spared, but I love you, Honeybear. Alles komt goed dankzij de bubbel van het koppel. Mooi en romantisch maar allesbehalve klef.

5. When the God of Love Returns, There’ll Be Hell to Pay (Pure Comedy, 2017)

Josh Tillman groeide als kind en tiener op een religieus zeer strikte omgeving. Dat laat nog vaak sporen na, ook in de thematiek. Maar nergens wordt het zo duidelijk als op dit nummer, waar God en de 4 ruiters van de Apocalyps een rondleiding op aarde krijgen. Ja, de aarde is een trandendal maar de mens heeft uiteindelijk ook maar z’n best gedaan. God heeft de mens geschapen en vervolgens in een chaotische, harde en oneerlijke wereld geplaatst. De menselijke aard is verre van perfect, maar God heeft niet te oordelen, nadat hij de mens aan z’n lot heeft overgelaten. Naast de geweldige tekst is het zeker in deze live versie vooral een geweldige performance van Father John Misty.

Oh, it’s just human, human nature
We’ve got these appetites to serve
You must not know the first thing about human beings
We’re the earth’s most soulful predator
Try something less ambitious the next time you get bored, oh, my Lord
We just want light in the dark
Some warmth in the cold
And to make something out of nothing, sounds like someone else I know

4. People, We’re Only People (And There’s Not Much Anyone Can Do About That) (God’s Favorite Customer, 2018)

Wie zich voorbij nummer 5 heeft geknokt en zich nog steeds afvraagt wat ik toch heb met die vreemde bebaarde hipsterbard, kan ik misschien meekrijgen met volgend nummer. Father John Misty zorgde met zijn God’s Favorite Customer voor heel wat muzikale troost in de zomer van 2018. Van de nummers op dat album is People, We’re Only People misschien wel datgene waar ik het meest aan had, met z’n geweldig mooi refrein, muzikale omlijsting en z’n hoopgevende tekst. Het gaat thematisch misschien over hetzelfde als de nummer 5, maar dan niet vanuit een maatschappelijke maar vanuit een heel persoonlijke blik. Ja, het is allemaal verre van perfect, maar samen maken we er het beste van.

I think the end of it all may look a lot like the beginning
But passed around from hand to hand
Screaming for no particular reason
The company gets pretty thin
So we start to shed all our distinctions
So why not me?
Why not you?
Why not now?

3. Bored in the USA (I Love You, Honeybear, 2015)

Mijn eerste bewuste kennismaking met Father John Misty was dit optreden van Father John Misty bij David Letterman. Tillman begint aan een piano, maar wanneer hij zich omdraait blijkt dat het ding compleet autonoom speelt. Wat volgt is een geweldige performance, vooral door de proto-Pure Comedy satire en het geweldige middenstuk, inclusief bevreemdende lachband. Het publiek was duidelijk een beetje verward.

They gave me a useless education
And a subprime loan
On a craftsman home
Keep my prescriptions filled
And now I can’t get off
But I can kind of deal
Oh, with being bored in the USA

Father John Misty wordt vaak vergeleken met andere satirische en sardonische singer-songwriters als Harry Nilsson en Randy Newman, en tot op een zekere hoogte klopt dat zeker, zeker muzikaal. Maar met zijn maniertjes en eigen blik op de 21ste eeuw is hij wel degelijk een meesterlijk observator voor deze tijden.

2. Holy Shit (I Love You, Honeybear, 2015)

Het is moeilijker om te beschrijven waarom net dit nummer op een serieuze ereplaats staat. Maar het is wel essentieel FJM. Alle thematieken die hij graag bezingt komen samen in een tekstuele bundeling die eerder aanvoelt als een opsomming zonder al te veel samenhang, maar die steeds opnieuw samenkomt bij de essentie, het mysterie van de liefde en zijn relatie met Emma. Zeker na de orkestrale/magistrale mini-explosie is Holy Shit een absoluut prachtig nummer. Voor mij is Father John Misty een geweldige unieke artiest, met een mooie zangstem, humoristische maar intelligente teksten en vooral prachtige composities en dit is hier een perfect voorbeeld van.

1. Pure Comedy (Pure Comedy, 2017)

Hoe kan het ook anders. De epische opener van het epische album Pure Comedy. Het begint met de tragiek van de mensheid. We zijn te slim en te ontwikkeld voor ons eigen goed en dus komen we halfgevormd op de wereld, afhankelijk van de mensen die ons gaan omringen. De opvoedingspatronen worden vastgelegd, maar dan moet de komedie pas beginnen. Plots gaat de mens op zoek naar betekenis en zien ze zichzelf als de centrum van alles. Gekke leiders staan op, mensen zijn tegelijk gericht op zichzelf en op een vreemde onzichtbare Almachtige en alles wat er bij komt kijken.

Their languages just serve to confuse them
Their confusion somehow makes them more sure
They build fortunes poisoning their offspring
And hand out prizes when someone patents the cure
Where did they find these goons they elected to rule them?
What makes these clowns they idolize so remarkable?
These mammals are hell-bent on fashioning new gods
So they can go on being godless animals

Het is thematisch een geweldige opener voor de rest van het album, maar op zichzelf ook gewoon een episch nummer, muzikaal en tekstueel briljant en een van de beste nummers ooit geschreven als je het mij vraagt. In een rechtvaardige wereld is zowel het nummer als het album een absolute klassieker, maar misschien Father John Misty toch net iets te subtiel voor de ene en te onsubtiel voor de andere. Maar ten huize JJ heeft hij in ieder geval een prominente plek. Dat hij nog veel prachtigs met de wereld mag delen!

Voor de liefhebbers of de mensen die potentieel liefhebbers kunnen worden, alvast hier een link naar een persoonlijke Spotify-lijst

Geplaatst in De essentiële vijf, muziek | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

De 2de grote historische figuren top 100

Napoléon Ier — Wikipédia
Napoleon Bonaparte, keizer, generaal en nummer 1 van de 1ste grote historische figuren top 100

Karl Marx wist al dat de geschiedenis zich herhaalt. Eerst als tragedie, dan als farce. Gelukkig is niet elke historisch verantwoorde herhaling slecht. Vorig jaar lanceerde ik een grote historische figuren top 100, deels uit lockdownverveling, deels uit liefde voor geschiedenis. Die laatste is er uiteraard nog steeds. 1 jaar geleden eindigde Napoleon Bonaparte op het hoogste historische schavot, voor Jezus van Nazareth en Karl Marx. Nu ik meer volgers, knowhow en enthousiasme heb, wil ik mij gaarne nog eens in dienst stellen van de mater historia.

Wat is een historisch figuur?

Net als vorige keer ga ik niet (te veel) censureren. Een historisch figuur is een rekbaar begrip. Een contemporain wereldleider kan dat perfect zijn. Vorige keer heb ik niet te veel pogingen tot historische manipulatie moeten fnuiken. Maar als het nodig is, dan grijp ik in (we denken hier spontaan aan Dries Mertens). Er zijn dus geen restricties qua geboortejaar. Ik vertrouw op het gezond verstand.

De grootste of de tofste

Ook dit was vorige keer een punt van discussie. Napoleon stond op 1. Hitler deed het ook niet slecht. Dat zijn grote historische figuren, maar niet meteen toffe peren. Het is moeilijk om hier iets van richtlijn op te leggen. Ook hier moet ieder naar eigen vermogen de keuze maken. Door het aangepaste stemsysteem is er echter wel meer mogelijkheid om beiden te combineren.

Diversiteit

Ik ben uiteraard een voorstander van historische diversiteit, maar ik krijg geen subsidies en dus ga ik ook geen categorie opleggen. Wie graag op een blanke ontdekkingsreiziger stemt mag dat, wie liever de laatste Hawaïaanse koningin Lili’uokalani kiest, mag dat ook. Het blijft natuurlijk een soort van pop poll en de usual suspects hebben de neiging om zich toch een weg naar boven te banen. Maar de kiezer heeft altijd gelijk!

Herhaalt de geschiedenis zich echt?

Dit was vorige keer de top 471 – 101 https://jverhelst.wordpress.com/2020/06/16/de-grote-historische-figuren-top-100-479-101/

Dit was de top 100 https://jverhelst.wordpress.com/de-grote-historische-top-100/

Het is aan jullie om te zien of jullie de nummer x van vorig jaar opnieuw in de top 100 willen of net op 5 andere paarden wedden.

Het hoe

Heel simpel. Je kan op drie verschillende manieren je historisch verantwoord steentje bijdragen.

1) Door via DM op Twitter je top 5 te sturen
2) Door hieronder je top 5 neer te pennen
3) Via het contactformulier dat ik onderaan toevoeg

De lijst

Jullie lezen dit goed. Een top 5! Een top 3 was wat krap, een top 10 wat zwaar. Een top 5 is een mooi compromis om keuze te vergemakkelijken, maar ook tot een meer representatieve lijst te komen. Zo is het quasi onmogelijk om met 8 schamele punten in de top 100 te komen. Ook de onderlinge verschillen zouden op deze manier wat groter moeten zijn.

De lijst zal als volgend worden opgemaakt

– De eerste krijgt 10 punten, de tweede krijgt 8, de derde 6, de vierde 4 en de vijfde 2.
– Alle punten worden opgeteld (nog steeds duh)
– Als er een ex aequo is bv. 2 met 10, dan staat diegene met het meest aantal stemmen het hoogst (bv.je hebt a) iemand die met 4 stemmen aan tien is geraakt en iemand met 5, dan springt die met 5 boven die met 4)
– Als er een ex aequo is en er zijn een gelijk aantal stemmen, dan is het alfabetisch.
– In het uitzonderlijke geval dat dit zo zou zijn voor de top 2 of 3, dan volgt er nog een aparte poll om de toppositie te beslechten.

De timing

Alles hangt natuurlijk af van jullie input. Om aan 100 te geraken waarbij de 50-100 niet bestaat uit historische figuren die maar 1 stem kregen, is er een redelijk grote input nodig. Om die reden stel ik opnieuw 15 juni als einddatum voor, maar dit kan wegens beperkt succes verlengd worden (een beetje zoals de lockdown maar dan leuker).

Geplaatst in Geschiedenis, Grote historische figuren top 100 | Tags: , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

John Minton – Self Portrait

Image result for john minton self portrait

Wat: John Minton – Self Portrait (1953)
Materiaal: Olieverf op doek
Waar: National Portrait Gallery, Londen

Opnieuw een zelfportret. Zelfportretadepten zullen jubelen, mensen die liever landschapjes, historische taferelen, abstracte lijnen en vlakken of naaktportretten zien misschien iets minder. Maar na het profetische van De Leon, het waanzinnige van Coubert en het schuchtere van Von Motesiczky is het tijd voor een ander sentiment en een ander achtergrondverhaal. Het zelfportret van John Minton is de poort naar de turbulente binnenkamer van de kunstenaar, en ook een klein beetje naar die van mij.

Trouwe lezers van mijn blog hebben misschien al mijn bijdrage over hem en zijn leven gelezen. Daar noemde ik hem het “kloppend hart van Soho” maar ook een “melancholische ziel”. John Minton was een spil in de Londense kunstkringen, waarin ook onder andere Lucian Freud en Francis Bacon vertoefden. Maar achter de sociale façade ging heel wat twijfel en onzekerheid schuil, en een alcoholverslaving.

Zoals ik toen ook schreef leerde ik Minton kennen door een BBC-documentaire. Hij was namelijk de persoonlijke held van Mark Gatiss. Enkele dagen later, toen ik de kuststreek van Sussex had ingeruild voor het bruisende Londen, zag ik dit zelfportret in het echt, in de National Portrait Gallery.

Misschien had ik zonder de documentaire met andere ogen naar het schilderij gekeken, maar mijn recente kennismaking en het feit dat het al vanop de gang richting de zaal centraal te zien was, zorgde voor een enthousiaste “oh”, waarschijnlijk nogal willekeurig bevonden door mijn omstaanders. En waarschijnlijk ook terecht.

Maar misschien kwam de connectie er ook omdat ik het die zomer in 2018 zelf moeilijk had, geplaagd door niet-aflatende paniekaanvallen. Die reis naar Sussex en Londen was het eerste moment in drie maanden dat ik iets van rust vond in mijn hoofd. Maar het aanhouden van de façade, in combinatie met woekerende angsten, twijfel en melancholie was herkenbaar en kwam binnen. Dat verklaart misschien waarom de documentaire zo mijn aandacht trok en waarom het schilderij mij meer dan gemiddelde raakte.

Minton was ook in zijn kunst duaal. Zijn donker werk tijdens en vlak na de oorlogsjaren, in een vernield Londen, werd opgevolgd door kleurrijke illustraties na een reis door de Middellandse zee. Maar in dit portret valt de façade weg. We zien het ietwat uitgerokken gezicht van Minton, zoals dat ook het geval was bij Von Motesiczky. Maar hier zijn de ogen niet schuchter en schichtig, maar druipt, misschien met de kennis van nu, de tristesse eraf.

Het is qua compositie niet complex en qua stijl niet uniek. Het kloppend hart van Soho wordt vandaag dan ook overschaduwd door zijn toenmalige artistieke metgezellen. Misschien is het vooral een geval van een achtergrondverhaal dat een eenvoudig portret een onderliggende betekenis geeft, projectie van de toeschouwer eerder dan projectie vanuit de kunstenaar.

John Minton was enthousiast maar tegelijk zoekend, wat resulteerde in een rusteloosheid die hem uiteindelijk deed kiezen voor een ultieme wanhoopsdaad. Een rusteloosheid en melancholie die van het doek springt, recht door de zaal, richting gang, waar het op die ene zomerdag in Londen, op het juiste moment op de juiste plek, een indruk naliet.

Geplaatst in Kunst | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Het veelzijdige en wonderbaarlijke leven van Dr. Dee

220px-john_dee_ashmolean
John Dee (anonieme meester)

De meesten onder ons zullen al lang tevreden zijn met één beroep of bezigheid waarmee ze anderen enigszins kunnen verbazen. Enkele uitverkorenen zijn echter gezegend met een uitzonderlijke veelzijdigheid, waardoor hun beroepen en titels zelfs niet op een visitekaartje passen. Dit geldt zeker voor deze historische kanjer. Hij was humanist, wiskundige, wetenschapper, politiek filosoof, natuurfilosoof, geograaf en astronoom. Daarnaast hield hij er ook minder conventionele interesse op na. Zo verdiepte hij zich ook in astrologie, alchemie en engelenleer. Zijn naam is John Dee , doctor Dee voor de vrienden.

Wie was John Dee?

Dees leven louter chronologisch afhaspelen zou hem geen eer aandoen. Zijn interessevelden waren zo divers en zijn activiteiten zo gespreid over zijn hele leven. Een chronologische insteek zou dan ook niet enkel chaotisch zijn, het zou de verdiensten op elk afzonderlijk gebied ook onvoldoende uit de verf laten komen. Dee genoot een goede opleiding, die hem uiteindelijk  vanaf 1548 naar Leuven, Brussel en Parijs zou brengen, waar hij zowel studeerde als lezingen gaf. Hij geraakte er eveneens bevriend met onder andere Mercator. Bij zijn terugkeer naar Engeland trachtte hij de patronage van verscheidene welgestelde en invloedrijke figuren te verkrijgen, en dat zou hem uiteindelijk tot aan het hof van de diverse gekroonde hoofden brengen. Het was voor hem de toegangspoort tot een waaier aan mogelijkheden en een leven vol zelfontplooiing.

Dee de humanist

image_dee_letter_520
Manuscript uit de locatie in Chetham’s Library

Dee was een humanist. Dit kwam onder andere duidelijk naar voren in zijn studie van de Klassieke Oudheid. Daarnaast hield hij zich ook bezig met het verzamelen van boeken en manuscripten. Op z’n hoogtepunt was de privé-bibliotheek van Dee een van de grootste verzamelingen uit de 16de eeuw. Aanvankelijk had hij, in 1556, geprobeerd om hiervoor een commissie te verkrijgen bij de toenmalige Engelse koningin Mary Tudor, voornamelijk voor het preserveren van werken uit de Grieks-Romeinse traditie. Toen hij hier bot ving, ging hij zelf aan de slag. Zijn veelzijdige interesses uitten zich in zijn collectie. In zijn verzameling vond men onder andere werken over wiskunde, muziek, teksten uit de Klassieke Oudheid, maar even goed manuscripten over cryptografie, de studie van het geheimschrift. Dee annoteerde deze boeken, wat meteen de reden is dat er redelijk veel geweten is over deze verloren gegane collectie. Want zijn vertrek uit Engeland, in de jaren 1580, werden heel wat werken uit zijn bibliotheek verkocht door zijn schoonbroer of gestolen.

Dee de imperialist

Dee was overtuigd dat Engeland aan gebiedsuitbreiding moest doen. Hij werkte hier zeer actief aan mee. Enerzijds maakte hij gebruik van zijn kennis van navigatie om instrumenten te ontwikkelen die de zeevaarders en ontdekkingsreizigers daadwerkelijk in staat moesten stellen om de Nieuwe Wereld te ontdekken en er sneller en gerichter te geraken dan de Spanjaarden. Deze eerste pioniers die in naam van de koningin naar de Nieuwe Wereld vaarden maakten handig gebruik van de expertise, de raad en het vernuftige werk van Dee. Anderzijds nam hij ook de theoretische onderbouw van deze ondernemingen voor zijn rekening. Zo ging hij onder andere de legitimiteit van deze ontdekkingsreizen linken met de legendes van koning Arthur en Madoc, een Welshe prins die reeds in de 12de eeuw voet aan Amerikaanse grond zou gezet hebben. Aan Dee wordt ook het eerste gebruik van de term British Empire toegeschreven, al is het niet meteen duidelijk of dit helemaal klopt. In ieder geval speelde hij wel een belangrijke rol in de prille expansiedrang van Engeland.

Dee de wetenschapper

De vroege wetenschap is niet te vergelijken met deze die we vandaag associëren met de wetenschappelijke methode. In de zestiende eeuw was er nog een sterke samenloop tussen kennis en speculatie, empirie en wat we vandaag pseudowetenschap zouden noemen (en toen de tot de verbeelding sprekende term magie meekreeg). Zo combineerde Dees wiskunde ideeën uit het Oude Griekenland, zoals deze van Euclides, met onder andere numerologie. Voor Dee en zijn tijdgenoten was de wiskunde de basis om Gods schepping te kunnen doorgronden. Dee was een vroom en devoot man en zijn wil om het universum te doorgronden was waarschijnlijk de belangrijkste beweegreden van zijn studie.

Dee gebruikte wiskunde echter niet enkel om natuurwetten te distilleren, maar ging er onder andere ook horoscopen mee opstellen en liet zich in met alchemie. Daarnaast lag zijn kennis ook mee aan de basis van zijn meer alledaagse faam. Het kwam namelijk erg goed van pas in zijn werken over navigatie. Ook gebruikte hij het voor de creatie van ingenieuze mechanismen. Uiteindelijk legde hij mee de basis voor de verwetenschappelijking van de wiskunde, met zijn voorwoord op Elements of Euclid door Sir Henry Billingsley.

Dee de hoveling

800px-elizabeth_i_rainbow_portrait
Elizabeth I door Isaac Oliver (1600)

Dee wist zich in zijn leven een weg te banen naar verschillende hofhoudingen. Zo kwam hij aanvankelijk terecht aan het hof van Mary Tudor. Daar geraakte hij in diskrediet en werd hij zelfs even gevangengenomen, omdat Mary hem ervan verdacht door middel van magie haar positie als koningin te bedreigen. Drie jaar later, in 1558, kon hij op meer sympathie rekenen van Elizabeth I, die zijn liefde voor astrologie deelde. Zo zou hij onder andere zijn kennis van deze discipline hebben gebruikt om te bepalen op welke dag ze best gekroond moest worden. Dee kwam in contact met nog andere edellieden. Zo zou hij het enigmatische Voynichmanuscript, een vijftiende eeuws werk met allerhande mysterieuze tekeningen en een geheimschrift dat nog steeds niet ontcijferd werd, verkocht hebben aan Rudolf II Bohemen. Verder probeerde hij ook de Poolse koning Stefan Batory te overtuigen van de verdiensten van zijn engelenleer. Hij probeerde zelfs zijn eigen werk tot bij Maximiliaan II, de keizer van het Heilig Roomse Rijk, te krijgen. Zijn centrale positie aan het hof van Elizabeth en zijn vele reizen op het continent zorgden ervoor dat sommigen begonnen te vermoeden dat hij in feite een spion was van de Engelse koningin.

Dee de occultist

98499eda3eec9aab6961ecb43d7ffd4f
De spiegel (obsidiaan) waarmee Dee en Kelly met de engelen communiceerden

Dee werd in zijn tijd gerespecteerd voor zijn kennis en expertise. Toch was er ook een andere zijde. Hij was namelijk zeer geïnteresseerd in het occulte en het paranormale en liet zich in met astrologie, alchemie en engelenleer. Vanwege redelijk onschuldige praktijken kwam hij in 1555 onder  Mary Tudor tijdelijk in de cel terecht. Deze verdacht hem ervan dat hij zijn wiskundige kennis gebruikte om haar van de troon te krijgen. De link tussen wiskunde en magie speelde hier een rol. Drie jaar later vond hij echter onderdak aan het hof van Elizabeth I, die zijn liefde voor astrologie deelde. Ook zou hij een vloek hebben uitgesproken over de Spaanse armada, die in 1588 in stormweer terechtkwam en werd verpletterd door de Engelse vloot.

De interesse in het paranormale ging echter nog verder. Dee werkte een hele leer uit ter verklaring van de kosmos. Hij schreef dit neer in zijn Monas Hieroglyphica, waar hij een wirwar aan invloeden toonde, van natuurfilosofie tot alchemie en zo van numerologie naar hermetisme. Het vertrok vanuit een duidelijk holistische visie. Daarnaast hield Dee zich ook bezig met de engelenleer. Samen met een medium, Edward Kelley, meende hij te kunnen communiceren met engelen. Hiervoor gebruikte hij een steen die van de Azteken of Maya’s afkomstig zou zijn, en die hen in staat moest stellen om inzichten te verkrijgen. De engelen zouden hem eveneens een eigen alfabet hebben ingegeven, het zogenaamde Enochian.

Het einde van een veelzijdig man

De samenwerking met Kelley verwaterde echter, onder andere door het feit dat de engelen hem zogezegd hadden ingegeven dat de twee aan partnerruil moesten doen. Kelley dwaalde verder aan Europese hoven, Dee ging terug naar Engeland. Zijn huis en bibliotheek waren verloederd en deels geplunderd. Hoewel hij door Elizabeth nog aan een betrekking werd geholpen, moest hij onder haar opvolger, James I, niet op enige sympathie rekenen. Uiteindelijk zou Dee in 1608 of 1609 verarmd sterven, na een rijkgevuld en boeiend leven.

Zijn erfenis is dan ook niet makkelijk te vatten. Anders dan misschien verwacht zou worden, kon Dee na zijn dood op veel respect rekenen en bleef hij een prestigieus figuur. Mathematical Magick, een werk van John Wilkins over de mogelijkheden van mechanica steunde op Dees werk, en zijn voorwoord op de vertaling van Euclides bleven wijdverspreid, ook bij Isaac Newton. Zelfs zijn occult werk doorstond de tand des tijds. Sommigen namen zijn gesprekken met de engelen letterlijk, anderen zagen er de geheimschriften van een spion in.

Wat er ook van aan is, John Dee blijft vandaag de dag verbazen. Hij is een boeiend voorbeeld van de polyvalente geleerde, die de kennis van het verleden combineerde met de wil om heden en toekomst te verklaren, en daarvoor zijn heil zocht in elke bezigheid die hem hierbij kon helpen. Vermoed wordt dat William Shakespeare zijn Prospero (uit The Tempest) op Dee modelleerde. En dat hij ook vandaag nog inspireert, toont Damon Albarn, frontman van Blur, die in 2012 het conceptalbum Dr. Dee uitbracht. De magie van Dr. Dee is nog lang niet uitgewerkt.

Hier vind je nog meer historisch verantwoorde pret

Geplaatst in Gekke geschiedenis, Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Walter Sickert – Ennui

Ennui', Walter Richard Sickert, c.1914 | Tate

Wat: Walter Sickert – Ennui (1914)
Materiaal: Olieverf op doek
Waar: Tate, Londen

Op mijn overzichtspagina voor deze blogreeks “Kunst om de kunst” heb ik al toegegeven dat ik niet veel kaas heb gegeten van kunstwetenschap/kunstgeschiedenis. Ik meen mijn zus-kunsthistorica wel eens te moeten plagen met het feit dat kunstgeschiedenis ook maar een onderdeel is van de geschiedenis. Maar zoals dat ook gaat met andere takken van de geschiedenis/tijdperken en specialismen, wil dat niet zeggen dat ik er meer dan gemiddeld van afweet.

Om dat te demonstreren begin ik deze blogpost met hoe ik precies op Walter Sickert ben gebotst. Ik weet namelijk wel meer dan gemiddeld over historische moorden en seriemoordenaars en veel meer dan gemiddeld over Jack the Ripper. En aangezien Jan en alleman er doorheen de jaren/decennia beschuldigd van is geweest om ’s werelds bekendste onbekende moordenaar te zijn, is het dan ook niet te verbazen dat hetzelfde geldt voor Walter Sickert.

Dat heeft Sickert te danken aan enkele eigenaardigheden. Hij was, ironisch genoeg, zelf ook geïnteresseerd in criminaliteit en moord. Er zijn twee schilderijen die met de Whitechapel murders worden geassocieerd. Het eerste is zijn The Camden Town Murder, dat weliswaar handelt over een andere moordenaar, maar waar sommigen gelijkenissen met een postmortemfoto van een van de slachtoffers zien. En dan is er nog het schilderij Jack the Ripper’s Bedroom. Het is dus niet zo bijzonder dat hij mee in het rijtje is gekomen met onder andere ook Lewis Caroll en Prins Albert Victor.

Maar goed. Tot zover mijn korte introductie om te zeggen dat ik meer van moordenaars afweet dan van kunst. Maar het schilderij dat ik hier wil bespreken heeft niets te maken met moorden of met Jack The Ripper, maar wel met een ander iconisch gegeven van de victoriaanse (en laat ons eerlijk zijn, ook latere) cultuur, Ennui.

Ennui is een begrip dat ik als pompeuze jongeling/jongvolwassene/student geschiedenis enigszins cultiveerde. Enerzijds door mijn fascinatie met de victoriaanse fin de siècle cultuur, en in het bijzonder Oscar Wilde, anderzijds omdat het nu eenmaal een dankbaar gegeven is om pompeus over te doen.

Het gaat over feelings of being bored and not satisfied because nothing interesting is happening. Iets mooier gezegd wordt dat a feeling of listlessness and dissatisfaction arising from a lack of occupation or excitement. Ennui is namelijk meer dan verveling. Het is een melancholie door een leegte, een betekenisloosheid. Existentiële verveling misschien. Een stukje Ichschmerz en een stukje Weltschmerz maar dan minder Duits en minder dramatisch.

De Alone, Together-vibe van dit kunstwerk springt meteen in het oog. Het is een (ouder) koppel, waarbij de man met sigaar aan de tafel zit en de vrouw met haar rug naar hem op de kast leunt. De twee zijn dicht bij mekaar, maar de emotionele barrière is duidelijk. Hij kan zich nog bezighouden, maar voor haar is het letterlijk een kwestie van staren naar de muur.

De man in bruin kostuum met sigaar, of toch een man met dezelfde eigenschappen, komt overigens ook in een ander schilderijen voor, zoals Nude on Couch (ook uit 1914) waarin hij in een fauteuil zit en naar een naakte vrouw kijkt. Is de ennui in deze dan misschien eerder de verveling binnen een huwelijk dan binnen het alledaags bestaan? Of een combinatie ervan.

De stijl van Sickert moet je wel liggen. Het zijn vaak donkere portretten, met weinig kleurverschillen. In heel wat schilderijen zien we eerder suggesties, dan echt veel detailwerk. De contouren van gezichten, lichamen en voorwerpen zijn duidelijk, maar verdwijnen soms in het geheel. In later werk zouden kleur en helderheid een grotere rol spelen, maar Ennui is een voorbeeld van de stijl die ik intrigerend vind aan Sickert. Combineert dat met de letterlijke claustrofobische compositie die de titel kracht bijzet, inclusief opgezette dieren onder een stolp, en je krijgt een prachtig en intrigerend werk.

Geplaatst in Hersenspinsels | 1 reactie

Het mysterie van de Georgia Guidestones

Het Britse Stonehenge is waarschijnlijk een van de grote en meest gekende wereldmysteries. Maar ook de Amerikanen hebben een soortgelijke bizarre stenen constructie. Wat het nog vreemder maakt is het feit dat het nog relatief jong is. Het dateert namelijk van 1980. En toch is er amper iets geweten over wie achter de constructie zat en vooral wat het doel is. Dit is het verhaal van de Georgia Guidestones.

De mysterieuze R. C. Christian

Alles begon in juni 1979. Op dat moment werd de Elberton Granite Finishing Company, (in Elberton, Georgia) gecontacteerd door een mysterieuze man die zichzelf Robert .C. Christian noemde. De plaatselijke graniet had weliswaar een zeer hoogstaande reputatie. Het was dan ook gegeerd en bijgevolg prijzig. Maar de vraag die de firma zou krijgen van Christian was bizar.

Volgens de stijlvolle man van middelbare leeftijd, met grijs haar en een piekfijn kostuum, vertegenwoordigde hij een groep van trouwe, devote Amerikanen. Zij wilden een monument bouwen om een boodschap over te brengen naar toekomstige generaties. En de ambities waren wel degelijk monumentaal in elke betekenis van het woord. Het moest een constructie worden met 4 grote stenen platen, van ongeveer 5 meter hoog en 2 meter breed. Verder moest het geheel in x-vorm staan, met in het midden nog een granieten pilaar en een stenen vierkant erbovenop. Geen evidente eisen.

De eigenaar van de bouwfirma, een zekere Joe Fendley, wilde er zich vlug van afmaken door een prijs te vragen die ver boven het marktconforme lag. Maar Christian was niet af te schepen en vroeg hem prompt de contactgegevens van een lokale bank. Daar ging hij al een half uur later naartoe. Hij gaf dezelfde uitleg over het monument aan de bankdirecteur Wyatt C. Martin, al was het duidelijk dat hij geen verdere info wilde geven over wie de mysterieuze groep precies was.

De bankdirecteur viel van de ene verbazing in de andere. R.B. Christian bleek een pseudoniem te zijn. En verder was het bizar dat hij zonder slag of stoot de hoge offerte van Fendley accepteerde. Een week later daagde hij toch opnieuw op. Het was duidelijk. De man vond het allemaal geen probleem, gezien het duidelijke doel dat hij voor ogen had. Wel moest hij, als voorwaarde, zijn ware identiteit kenbaar maken aan de bankdirecteur, wat hij deed. Alleen moest die laatste op zijn beurt weer een akkoord ondertekenen om nooit de ware identiteit bekend te maken en alle documenten m.b.t. de bouw na het finaliseren ervan te vernietigen.

De bouw van een bizar monument

Georgia Guidestones | Official Georgia Tourism & Travel Website | Explore  Georgia.org

Uiteindelijk werd een heuveltop op enkele kilometers van Elberton gekozen als locatie voor het monument. Het stuk land, en later ook het monument zelf, zou naar Elberton County gaan, ook al had Christian (samen met de mysterieuze groep) zoveel geld geïnvesteerd in het geheel. Hij vertelde Martin dat deze plek het langst de tand des tijds zou doorstaan, alsof de man wist van een nakend, allesvernietigend onheil of de stenen zouden zorgen voor bescherming.

Het bouwwerk was gebouwd volgens diverse astronomische vereisten. Zo was er een holte in de bovenkant zodat de poolster altijd zichtbaar was. Verder waren de stenen en het monument zo gepositioneerd dat de zon op bepaalde momenten, zoals bij midzomer en midwinter, op een welbepaalde manier op het monument zou schijnen. Net zoals bij de echte Stonehenge was er dus een link met de sterren, de zon en het heelal. Dit vergde precisiewerk.

Daarnaast fungeert het monument ook als kalender. Elke middag valt de zon via een klein gaatje op de correcte datum. Verder wordt er ook verwezen naar een tijdscapsule die onder het monument zou begraven liggen. Alleen is de datum dat deze mag worden opgegraven niet vermeld. Werd dit vergeten of werd de capsule nooit begraven?

Maar het belangrijkste was uiteraard de boodschap die de groep rond Christian aan volgende generaties wilde nalaten. Het fungeert haast als een soort van moderne versie van de stenen tafelen van Mozes. Op elke zijde van een van de vier stenen moesten de 10 nieuwe geboden, of eerder wijsheden, verwerkt worden, weliswaar in 8 verschillende talen. Dit was respectievelijk Engels, Chinees, Russisch, Spaans, Swahili, Hebreeuws, Hindi en Arabisch. Met wat hulp kon Martin de juiste vertaling voorzien. Verder werd er ook nog een passage aangebracht met Egyptische hiërogliefen, Babylonische tekens, Sanskriet en Oud-Grieks, vertaald:

“Let these be guidestones to the Age of Reason”

The Georgia Guidestones – Elbert County Georgia Chamber of Commerce

Wanneer in maart 1980 het monument eindelijk af was, en het ingehuldigd kon worden, was R.B. Christian niet aanwezig. De plaatselijke politicus die “eer” had om de inhuldigingsspeech te geven geraakte zelf niet verder dan een boodschap over conservatie van onze natuurlijke grondstoffen. Maar toen het monument onthuld werd, voor een paar honderd aanwezigen, werd het mysterie pas echt zichtbaar. Want wat stond er eigenlijk op de stenen?

1. Maintain humanity under 500,000,000 in perpetual balance with nature.

2. Guide reproduction wisely — improving fitness and diversity.

3. Unite humanity with a living new language.

4. Rule Passion — Faith — Tradition — and all things with tempered reason.

5. Protect people and nations with fair laws and just courts.

6. Let all nations rule internally resolving external disputes in a world court.

7. Avoid petty laws and useless officials.

8. Balance personal rights with social duties.

9. Prize truth — beauty — love — seeking harmony with the infinite.

10. Be not a cancer on the earth — Leave room for nature — Leave room for nature.

Daar is de … Nieuwe Wereldorde!

In een brief naar Martin verwees de geheimzinnige groep rond Christian naar diverse wereldproblematieken, zoals overbevolking, corruptie, het afbrokkelen van degelijk bestuur en milieuproblematiek. Vooral dat eerste was een rode draad in het discours van de groep en komt eveneens duidelijk terug in de boodschap die in de stenen gebeiteld staat.

Er waren inderdaad heel wat zaken uit de brief, het dichtst dat tot dan werd gekomen bij een mission statement, die verwezen naar bovenstaande aanbevelingen. Er was het belang van eenheid en internationale samenwerking, goed bestuur, respect voor natuur en milieu. Maar het meest in het oog springende was het eerste. In een periode dat de wereldpopulatie al 4,5 miljard mensen telde was een boodschap om de mensheid altijd onder de 500 miljoen te houden eerder bizar.

Het kleine plekje in Georgia werd plots het centrum van een bizar monument, dat al even bizarre associaties en groepen aantrok. Zo werd het een verzamelplaats voor zelfverklaarde heksen. Een inwoner die vlakbij woonde claimde dat er ’s nachts rituelen plaatsvonden aan het monument. De plaatselijke gemeenschap doopte het dan ook al snel “De 10 geboden van de Antichrist”. Het gerucht deed de ronde dat de twee betrokkenen, Joe Fendley en Wyatt C. Martin, satanisten waren. Ook de naam van de vrijmetselaars valt. Joe Fendley was een lid van de plaatselijke vrijmetselarij.

Het is ook niet moeilijk om bovenstaande 10 aanbevelingen te linken aan een van de meest beruchte thema’s binnen het samenzweringsdenken, de Illuminati of de New World Order die op allerlei manieren de mensheid vormt, manipuleert en ingrijpt in conflicten, of ze net creëert. Ook vandaag zien we heel wat mensen die geloven dat er een globale schaduwregering is, een donkere macht die probeert het denken van mensen te controleren of, om in thema te blijven, die de populatie wil afbouwen, bijvoorbeeld met een virus of met vaccins.

De Rozenkruisers

Sommigen zien dan weer een link met het esoterische 17de eeuwse broederschap van de Rozenkruisers, gesticht door de al even mysterieuze Christian Rosenkreuz. Ook binnen dit broederschap stond de zoektocht naar kennis, harmonie en vooruitgang centraal. In een meer zweverige aftakking kende het een link met alchemie. Maar de manifesten speelden ook een rol binnen het ontstaan van de vroege vrijmetselarij.

De link is echter niet enkel inhoudelijk. Robert C. Christian gaf zelf toe dat hij gebruik maakte van een pseudoniem. De link met Christian Rosenkreutz of de Red Cross Christians (RCC) is dan ook snel gelegd. Rosenkreutz reisde naar het oosten om daar hun wetenschap en spiritualisme te bestuderen en combineerde dit met de westerse kennis.

Ook de Rozenkruisers waren (en zijn) op zoek naar een manier om de wereld te verbeteren, zeker in het licht van het conflict tussen de katholieken en de protestanten. Deze theorie stoelt vooral op de overeenkomsten qua overkoepelende boodschap en de symboliek waar in beide gevallen gebruik van wordt gemaakt.

De apocalyps of de nucleaire armageddon

Het is duidelijk dat de meest in het oog springende passage deze van de 500 miljoen bewoners op aarde is. In combinatie met de opmerking van Christian over hoe Elberton, al dan niet door de bouw van het monument, de tand des tijds zou doorstaan, werd de associatie al snel gemaakt met een bepaalde natuurramp of een andere gebeurtenis waardoor de wereldbevolking drastisch zou verminderen.

Maar het hoefde niet meteen een Bijbelse of andere profetie te zijn. Het monument werd gebouwd in de laatste fase van de Koude Oorlog. De wapenwedloop was nog steeds niet gedaan en de spanningen waren niet verminderd. En dus was (of is) het volgens sommigen geen voorbode van een nakende ramp maar wel een reeks aanbevelingen voor wat er nog overblijft van de beschaving en de maatschappij na zo’n ingrijpende gebeurtenis.

Een nawoord van Robert C. Christian

In 1986, 6 jaar na de bouw van het monument, krijgt Wyatt C. Martin, de bankdirecteur, een boek, geschreven door Robert Christian. In dit werk, getiteld Common Sense Renewed, verwijzend naar het pamflet van Thomas Paine. Hij stuurde het ook naar talrijke politici en denkers. Hierin gaat hij dieper in op de onderliggende boodschap.

Christian legt de nadruk op internationale samenwerking, met een internationaal recht en een taal die samenwerking moet bevorderen. Maar langs de andere kant meent hij dat reproductie sterk gelimiteerd moet zijn, en in vele gevallen zelfs beperkt en bestraft moet worden. De wereldbevolking van 500 miljoen is wel degelijk een streefdoel voor hem.

Christian maakte ook duidelijk dat hij wel degelijk het brein was achter de Georgia Guidestones, de drijvende kracht achter de groep die de boodschap van het bizarre monument wilde verspreiden. Maar het is nog steeds niet helemaal duidelijk wie de man was. Al is er wel een vermoeden.

Common Sense Renewed werd gepubliceerd door een uitgeverij uit Iowa. Een documentaireploeg contacteerde de uitgeverij in 2015. Zij wisten te zeggen dat de uitgever van het boek ene Robert Merriman was. De enige die het zou kunnen bevestigen was Wyatt C. Martin, maar deze zei het geheim mee in zijn graf te nemen.

De documentaireploeg bouwde verder op deze informatie. In hun theorie werkte Christian Merriman samen met Dr. Herbert H. Kersten, een man die voorstander was van een strikte bevolkingsbeperking en eveneens een notoir racist. Deze was op zijn beurt bevriend met nobelprijswinnaar en voorstander van eugenetica William Shockley. In dat geval zou de Georgia Guidestones een monument zijn dat vertrekt vanuit white supremacy-ideeën.

Maar echt bewijs is er niet, en er zijn in dat geval enkele bijzonderheden en contradicites. Zou een groep die zo hard gelooft in de blanke superioriteit de moeite doen om hun aanbevelingen in het Arabisch, Swahili en Chinees te vertalen bijvoorbeeld?

Een andere naam die vaak opduikt als een mogelijke R.C. Christian is deze van mediamogul Ted Turner. De steenrijke Amerikaan is een filantroop die weliswaar in het verleden zich heeft uitgesproken voor de beperking van de wereldbevolking. Misschien zat hij mee achter de financiering, maar de kans dat de gekende Turner de mysterieuze Christian zou zijn, is eerder klein. En verder zou hij ook waarschijnlijk niet zoveel belang hechten aan zijn anonimiteit.

Uiteindelijk is elke verklaring even absurd en brengt het nog meer vragen met zich mee. Of het nu een waarschuwing is voor nucleaire oorlog, een blauwdruk voor een postapocalyptische samenleving, verwijst naar de Rozenkruisers of gelinkt is aan de vrijmetselarij of de Illuminati, het blijft een gek monument. En hoewel het veel recenter is, en de bouw gedocumenteerd, heeft het door alle mysterie errond z’n bijnaam, American Stonehenge, niet gestolen.

Hier vind je nog meer historisch verantwoorde pret

Geplaatst in Gekke geschiedenis, Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Marie-Louise Von Motesiczky – Zelfportret met kam

Marie-Louise Von Motesiczky - Self Portrait with Comb, 1926

Wat: Marie-Louise Von Motesiczky – Zelfportret met kam (1926)
Materiaal: Olieverf op doek
Waar: Belvedere, Wenen

Na de zijuitstap naar het landschapsportret keer ik terug naar een zelfportret. Het vorige dat ik besprak ‘De Wanhopige‘ van Gustave Coubert is echter een heel ander iets dan dit portret van Marie-Louise Von Motesiczky, een vrouw met een naam die al beschikt over esthetische kwaliteiten. Marie-Louise was dan ook een telg van de Oostenrijkse adel, in de nadagen van het Habsburgse rijk. Zijzelf groeide op in het prille Oostenrijk, dat al snel overspoeld zou worden door de schaduw van het nazisme.

In haar tienerjaren reisde ze Europa rond om op verschillende kunstscholen lessen te volgen. Ze bleef dus niet enkel in Wenen, maar zat ook onder andere in Berlijn en Parijs. Ze was een protegé van de Duitse expressionistische schilder Max Beckmann en de Oostenrijkse kunstenaar Oskar Kokoschka en geliefde van de invloedrijke denker Elias Canetti. Vanwege de joodse roots van haar en haar familie moesten ze door de opkomst van het Nazi-regime het land ontvluchten, in 1938.

Zelfportret met kam is echter geschilderd voor deze periode, in 1926. Marie-Louise was toen 20 jaar. Blijkbaar is ze eerder gekend van een ander zelfportret, met een rode hoed. Ook dat is uiteraard mooi, maar ik kies hier “zelfportret met kam”. Dat is misschien wat arbitrair, maar heeft alles te maken met de tentoonstelling Beyond Klimt, waar mijn oog viel op het schijnbaar eenvoudige portret.

Toen kon ik niet meteen verklaren wat er precies zo intrigerend was en vandaag kan ik het nog steeds niet. Het is een soort van onverklaarbaar magnetisme, een gevoelsmatige connectie die objectief gezien in contrast lijkt te staan met de aard van het werk. Maar dat is uiteraard het punt van intrigerend magnetisme.

Ik ben geen kunsthistoricus, dus de kans is groot dat ik uit mijn nek klets. Maar ik kies er toch voor om in de context van dit schilderij de Neue Sachlichkeit te droppen, gericht op de eenvoud en de alledaagse weergave van de werkelijkheid. Het was een reactie op het expressionisme. En als ik er naast zit, dan heb ik toch maar mooi deze mooie term, al even esthetisch verantwoord als de naam van de kunstenares, gebruikt.

Maar goed, het portret zelf dan. Marie-Louise kijkt ons aan met (iets te) grote ogen. Haar hele lichaam lijkt ook wat uitgerokken, versterkt door de verticaliteit van het werk. Toch is ze heel herkenbaar. Je kan je haar zo voorstellen in het straatbeeld, in een café, als collega-student. Ik heb het gevoel dat ik in mijn studentenjaren in Leuven een stuk of 53 Marie-Louises per dag zag. Soms zat ze zelfs in de aula.

In latere zelfportretten kijkt ze wat zelfverzekerder en speelt de spiegel ook een andere rol. Hier is het een accessoire, weggemoffeld onderaan het portret. Maar de ingetogen verlegenheid wordt wel gecompenseerd door het intrigerende karakter, de lichte blos en de rode lippen. Het is in ieder geval een boeiend en mooi werk, zeker gezien haar toen nog jonge leeftijd.

Geplaatst in Kunst | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 reactie

Hoaxes en practical jokes

Vandaag wordt de term hoax vaak gebruikt in een politiek-maatschappelijke context. Recente voorbeelden van bewuste misleiding zijn vaak niet zo onschuldig en hebben wel degelijk de bedoeling om het denken van de mensen in een bepaalde richting te stuwen. Het woord hoax dateert van de late 18de eeuw en is vermoedelijk afkomstig van hocus, wat misleidend betekent en wij ook nog kennen van hocus pocus. In deze bijdrage volgen drie opzienbarende hoaxes, waarbij die laatste toont dat wij er vandaag meer dan ooit vatbaar zijn.

The mother of… rabbits

Why Historians Are Reexamining the Case of the Woman Who Gave Birth to  Rabbits - Atlas Obscura

Onze eerste hoax start in 1726 in Surrey. Daar moet dienstmeid Mary Toft, enkele maanden na een miskraam, bevallen, tot grote verbazing van (een deel van) haar omgeving. Het wordt past echt bizar wanneer blijkt dat ze geen baby op de wereld zet, maar wel een (gedeeltelijke) kat, gevolgd door een hoop konijnen. Ze beriep zich op het concept van maternal impression, een folkloristische notie waarbij werd gedacht dat men mentaal bepaalde zaken kon projecteren op een ongeboren kind. In het geval van Mary was een paniekreactie op het plotse verschijnen van een konijn een zogezegde verklaring.

Het klinkt absurd, en dat is het ook. Maar wat volgt maakt de hoax nog meer bizar. Want Mary krijgt gehoor binnen de medische wereld, die op dat moment weliswaar nog niet zo wetenschappelijk gestoffeerd was als vandaag het geval is. De verloskundige John Howard was zo onder de indruk van de geboorte van negen (weliswaar overleden) konijnen dat hij prompt een brief schreef naar enkele prominente dokters en koning George I zelf om hen in te lichten over het bijzondere fenomeen. Het hielp dat Mary over de gave beschikte om op een geloofwaardige en langdurige wijze weeën te ensceneren, op zo’n manier dat een deel van de verloskundigen overtuigd waren dat het over de real deal ging.

Mary breidde haar repertoire uit en beviel onder andere ook nog van een dierenpoot en een blaas. Helemaal in de ban van de medische curiositeit nodige John Howard Mary uit om in zijn residentie in Guilford te verblijven, waar hij de miraculeuze geboorten verder kon bestuderen. De koning stuurde vervolgens een van zijn dokters, Nathaniel St. André. Die was vreemd genoeg overtuigd dat de miraculeuze bevallingen, inmiddels reeds het 15de konijn, echt waren.

St. André was een 46-jarige Zwitser die de juiste taal sprak voor het hof (Duits) maar niet zo’n goede dokter was, zo zou ook duidelijk blijken. Hij zag in deze bizarre geboorten een kans om een reputatie op te bouwen en schreef er met A Short Narrative of an Extraordinary Delivery of Rabbets een heus traktaat over, wat hem later nog zuur zou opbreken. Het gegeven trok meer en meer de aandacht van andere artsen en geleerden.

Hoe meer onderzoek er gebeurde, hoe duidelijker het werd dat Mary en haar familie het hele spektakel manipuleerden. De sceptici stelden bij nader onderzoek bijvoorbeeld vast dat een van de pasgeboren konijnen graan en hooi in zijn maag had. Een ander konijn was dan weer vakkundig in twee gesneden. En dan was er ook de blaas die duidelijk naar urine rook…

Er kwam een einde aan de hoax toen Mary eind november naar Londen werd gebracht en de bevallingen helemaal stopten. Het plan viel helemaal in duigen toen een man werd tegengehouden op het moment dat hij een konijn in Mary’s kamer wilde binnensmokkelen. Mary hield nog even vol, tot een arts voorstelde om een experiment uit te voeren om de echtheid te testen.

The Great Rabbit Hoax | History Today
Mary Toft en, uhm, kind

De moeder der konijnen moest toegeven dat de konijnen op voorhand waren bevestigd om op het juiste moment “ter wereld te komen”. Deze vreemde manier van aandacht zoeken kwam Mary ook duur te staan. Ze had gehoopt om via deze weg een “carrière” in een freak show te kunnen beginnen, maar werd veroordeeld voor fraude en moest enkele maanden in de cel. En St. André kon na zijn traktaat zijn reputatie ook vergeten.

Het meest befaamde huis van Londen

Theodore Hook - Wikiwand
Theodore Edward Hook, schrijver en grapjas

84 jaar later stond Londen weer in rep en roer, maar dit keer omwille van een hele andere reden. Auteur Theodore Edward Hook was met zijn vriend Samuel Beazley, een architect en schrijver, een weddenschap aangegaan. De zelfzekere grappenmaker was er rotsvast van overtuigd dat hij binnen de week een willekeurig huis in Londen het meest befaamde en besproken van de hele stad kon maken. Beazley zag het duidelijk als grootspraak, maar onderschatte de creativiteit van Hook.

Om de weddenschap te winnen huurde deze namelijk een pand in Berners Street, recht tegenover het huis van ene Mrs. Tottenham, die zich niet bewust was van het feit dat ze dra de meest bizarre dag van haar leven zou moeten doorstaan. Hook had namelijk zijn plan zorgvuldig uitgewerkt in de dagen voor de 27ste november 1810 en had honderden brieven verstuurd die hem bij zijn meesterlijk opzet moesten helpen.

Alles begon om 5 uur ’s ochtends met een enkele schoorsteenveger, die door de verwarde dienstmeid van Mrs. Tottenham naar huis werd gestuurd. Helaas voor haar werd hij gevolgd door een hele hoop andere schoorsteenvegers. Dit was het begin van een komen en gaan van leveringen en mensen die hun diensten kwamen aanbieden. Na de schoorsteenvegers kwamen een hoop leveranciers met allen een ongewenste bestelling steenkool.

The Berners Street Hoax | History Today

De diversiteit was indrukwekkend. Van taartmakers tot begrafenisondernemers, van hoedenmakers tot visverkopers. Advocaten en priesters moesten het nakende overlijden van de springlevende bewoonster in goede banen leiden. Er arriveerden piano’s en later zelfs een orgel. En met elke bezoeker werd Mrs. Tottenham wanhopiger en de opstopping in Berners Street groter en groter. Als kers op de taart kreeg Hook zelfs nog een hoop prominente Londenaars naar het adres, waaronder de Lord Mayor van Londen, de gouverneur van de Nationale Bank en de Duke of Gloucester. De volgende dag was volgend relaas in de Morning Post te lezen:

Every Officer that could be mustered was enlisted to disperse the people, and they were placed at the corners of Berners Street to prevent trades people from advancing towards the house with goods. The street was not cleared at a late hour, as servants of every denomination wanting places began to assemble at five o’clock. It turned out that letters had been written to the different trades people, which stated recommendations from persons of quality. A reward has been offered for the apprehension of the author of the criminal hoax.

De straat en de stad stonden in rep en roer. Mensen geraakten gefrustreerd en er braken zelfs her en der gevechten uit. Hoewel het voor Hook en Beazley een amusant schouwspel moet geweest zijn, was het voor Mrs. Tottenham en haar dienstmeid al een pak minder aangenaam. Om nog maar te zwijgen over alle gedane uitgaven en misgelopen inkomsten die de ongewenste gasten hadden gedaan in opdracht van Hook. Die liet het niet aan zijn hart komen. Hij had de weddenschap duidelijk gewonnen, kreeg zijn guinea en dook vervolgens onder op het platteland. Hoewel zijn vrienden en kennissen vermoedden dat hij achter de hoax zat, werd hij nooit officieel gevat.

Een gegeerd spookrestaurant

The Shed at Dulwich, TripAdvisor's #1 fake restaurant, gets seriously  discussed in Select Committee hearing | Coconuts Singapore
The Shed, letterlijk niet meer dan een schuur

Maar ook recent was er nog een succesvolle hoax in de hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk, met iets minder verstrekkende gevolgen dan deze in Berners Street, al zorgde het ook voor wat (onschuldige) nevenschade. Alles begon met een man die bijkluste als recensent op de bekende website TripAdvisor. Hij schreef recensies van restaurants waar hij nooit was geweest en werd hiervoor betaald. Met succes. Dit bracht hem op een idee.

Journalist Oobah Butler besloot namelijk om zelf een restaurant te openen. The Shed at Dulwich, in Londen, had echter een wel heel bijzonder concept. Het zou namelijk geheel fictief zijn. Butler besloot zijn ervaring als TripAdvisor-recensent te gebruiken om zijn kersverse zaak te promoten. Je kon er zogezegd enkel op afspraak eten, zodat Butler geen adres moest opgeven. Als concept koos hij voor gerechten gebaseerd op moods, zoals lust, liefde en troost. Met de hulp van basiskookkunsten en de betere food photography-trucjes zorgde hij voor visuele ondersteuning. In april 2017 opende de zaak z’n deuren. Min of meer.

TripAdvisor heeft weliswaar een manier om reviews te controleren op echtheid, ten minste op een tamelijk oppervlakkig niveau. Om die reden schakelde Butler familie en vrienden in om de eerste reviews te stofferen. Zo geraakte The Shed de top 10.000 van restaurants in Londen binnen. Het miste z’n effect niet. Plots begonnen enkele vreemden via de prepaid telefoon van Butler ook daadwerkelijk te boeken.

De exclusiviteit, de appointment only politiek en de welgemikte foto’s misten hun effect niet. Plots wordt The Shed een place to be. Eind augustus, 4 maanden na de “opening” stond het restaurant al op de 156ste plek. Het werd steeds gekker en gekker. Butler kreeg de ene aanbieding na de andere. Leveranciers bezorgden hem eten, hij ontving spontane sollicitaties en kreeg zelfs een aanbieding van een PR-bureau toe.

Fake restaurant becomes London's top-rated eatery on TripAdvisor, Europe  News & Top Stories - The Straits Times

En dan gebeurt het ongelofelijke. Op 1 november, op basis van enkele tientallen reviews en een hele hoop hype wordt The Shed at Dulwich het populairste restaurant van Londen op TripAdvisor. De telefoons stroomden meer dan ooit binnen. Na 116 telefoontjes op enkele dagen beslist Butler dat The Shed klaar is voor een echte opening, met een tamelijk amateuristisch decor en goedkope opwarmmaaltijden, ondersteund door een DJ die restaurantkeukengeluiden afspeelt en enkele strategisch geplaatste vrienden die met hun positieve feedback de echte klanten in een bepaalde richting moeten stimuleren.

De gasten worden geblinddoekt naar de tuin gevoerd en krijgen op basis van hun mood hun gerecht. Met wisselend succes. Sommige genodigden vinden de macaroni met ham en kaas of lasagne misschien net iets te mager voor het beste restaurant van Londen. Maar niet iedereen is ontevreden. Ook na het bezoek krijgt The Shed positieve reviews. Al zakt het, na het verdwijnen van het enigma, wel meer en meer weg. Niet veel later wordt de pagina van TripAdvisor verwijderd. Daar zien ze niet veel graten in het voorval, aangezien ze menen dat ze vooral de valse reviews van échte restaurants willen doorprikken. De droom van The Shed is voorbij, maar Butler heeft in ieder geval veel plezier beleefd aan zijn hoax.

Geplaatst in Gekke geschiedenis, Geschiedenis | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

2020: Requiem pour un con

Laat mij deze apologie én klaagzang beginnen met te zeggen dat ik op zich niet geloof in de heilzame kracht van nieuwjaar noch van dit specifieke nieuwe jaar. Zoals met de meeste dingen is de grens tussen oud (31/12) en nieuw (01/01) niet meer dan een constructie waaraan te veel belang wordt gehecht. Maar de kunstmatige constructie ‘2020’ was er wel eentje voor de eeuwigheid. Of toch eentje om een paar decennia te herinneren als uitzonderlijk. Of een paar jaar. Hopelijk.

Op persoonlijk vlak was 2020 begonnen zoals 2019 geëindigd was, met een aanval van hypochondrie. Goed begonnen is half gewonnen en ik was zo alvast voorbereid op wat er nog komen zou. Aan het einde van die maand werden we bestolen in Brussel-Noord, na een geweldige showcase van Eefje de Visser in Leuven. De naam van haar nieuwe album is Bitterzoet. Een perfecte ondertitel voor die avond. En later ook voor dit gekke jaar. Maar wie had toen kunnen denken dat bestolen worden een fait-divers zou worden, zoveel maanden later. “God ja, dat is ook nog dit jaar gebeurd!”

Fear of death is keeping my alive

Terwijl voor de meeste mensen de COVID-pandemie tussen begin maart en half maart begon, was dat voor mij al op 24 januari het geval. Toen was er namelijk de eerste bevestigde besmetting in Europa, meer bepaald in Frankrijk. Ik was dan al eventjes bezig met de beelden van Wuhan op sociale media te bekijken (ja, dom). Ik zag gruwelbeelden van overvolle IC’s, maar ook van mensen die bloed spuwden en op straat doodvielen en van bizarre epileptische trillingen. Deze werden vaak gedeeld door accounts met veel cijfers in hun username. Dat zegt meestal wel iets. Achteraf gezien was COVID gelukking niet ZO gruwelijk. Maar het hielp niet om de angst in te dammen.

Vanaf die dag was ik meer en meer overtuigd dat het virus ook naar hier zou komen. In februari zag ik al taferelen van lockdowns voor mij. De volgende “mijlpaal” was het eerste overlijden in Europa. Ik kreeg het pushbericht (don’t do pushberichten in een pandemie, kids) ergens in een veld in Ath, toen ik aan het wandelen was met een vriend. Dat sterkte mij nog meer in de overtuiging dat het virus en de bijhorende drastische Chinese maatregelen naar hier zouden komen. Niet dat ik mijzelf paranormale gaven toedicht. Dat is nu eenmaal hoe een brein werkt dat meestal in worst case scenario’s denkt. Maar deze keer zou ik helaas gelijk krijgen.

Het was geen evidente periode. Ik bekeek mijn omgeving al met enige achterdocht, terwijl er rondom mij vooral relativering was, de normale standaardreactie. Hoe verder we richting 13 maart gingen, hoe meer ik ervan overtuigd geraakte dat ik COVID ging krijgen op het moment dat de ziekenhuizen het niet meer aankonden, met alle gevolgen van dien. De beelden van Italië versterkten dat nog eens. Ik verzoende mij voor de zoveelste keer met een vroege dood. En dan kwam vrijdag de 13de, tegelijk een gruwel en een verlossing.

Listening to house music all night long, and all day too

Ik had dus uiteindelijk gelijk gekregen We bevonden ons plots in een lockdown, zonder nabij contact, zonder sociale activiteiten en met angst en achterdocht in onze hoofden. Maar zoals mijn vrouw op ontnuchterende doch terechte wijze zei “Als je altijd uitgaat van het slechtste, zal het ooit wel eens uitkomen”. Inderdaad, ik was de kapotte klok die twee keer per dag gelijk had, en gelijk kreeg op de meest onwenselijke manier.

Die eerste lockdown was op een vreemdsoortige wijze nog best leuk. Het grootste deel van de vergaderingen vielen weg (voor heel even), waardoor ik op het werk een zeldzaam gevoel had dat ik kon volgen. Alle verplichtingen vielen weg, wat aanvankelijk ook nog wel aangenaam was. We deden elke avond onze wandeling en op zondag was er gezelschapspelnamiddag met koffie en paaseitjes. De immer aanwezige dreiging van een longziekte nam je er op dat moment bij. Winkelen voelde daardoor toen wel als een heuse heldendaad.

Maar uiteraard begin je gaandeweg mensen te missen. Familieleden en vrienden, waarvan ik er ook in de interlockdownperiode te weinig heb gezien. En bij diegenen waar ik toch heb kunnen mee afspreken, was het meestal ook beperkt tot een eenmalig weerzien. Het waren weliswaar deugddoende momenten, vaak wandelend en profiterend van het goede weer, maar het was toch mager. Pas op die momenten besef je hoeveel deugd het steeds weer deed, want voor de rest ploeterde ik voort, hoofdzakelijk gekluisterd tussen de muren van het appartement en dat van het werk.

Without the blues you’re tethered to, i’m sure you’d float away

Zonder te veel in detail te treden, maakte mijn job het aanvankelijk niet veel eenvoudiger om te functioneren. Want als je letterlijk doodsangsten hebt en je ook nog eens beroepsmatig elke dag bezig moet zijn met COVID helpt dat niet meteen om rust te vinden. Zeker niet naarmate de rol die jij en je organisatie moeten spelen groter en groter wordt. Op een gegeven moment was het eerste wat ik deed (of moest doen) kijken hoeveel lokale besmettingen er die dag waren. En was ik het aanspreekpunt voor individuele en clusterbesmettingen. Er zijn leukere bezigheden.

Maar nu, tijdens deze laatste dagen van december, kan ik wel zeggen dat het de perfecte shocktherapie is gebleken. Want zo turbulent de eerste maanden van het jaar passeerden, zo mentaal rustig (nog steeds relatief uiteraard) sluit ik dit jaar af, ondanks alles. Ondanks de tweede lockdown en het feit dat de aanwezigheid van het C-woord in mijn dagelijks bestaan alsmaar toenam, nam ik het dag per dag, zonder mij druk te maken over zaken waar anderen zich nu misschien meer in verloren, ergerden of de moed door verloren.

I come to bury 2020, not to praise it, maar het vergt soms een confrontatie met je ergste scenario om te zien dat het ook wel passeert. En zelfs als het niet passeert, dan nog is dat het leven, waarschijnlijk. Ik begrijp de mensen die hunkeren naar perspectief en vooruitzichten, feestjes en sociale aangelegenheden. Uiteindelijk vechten we allemaal op onze eigen manier de strijd uit met onze gedachten. Maar als COVID mij een ding heeft geleerd, is dat niets vanzelfsprekend is en je best elke dag probeert om er het beste van te maken. Cliché, maar een dat meer dan ooit correct is.

More than the sum of the everything, the old wow never wears thin

2020 was ook het jaar dat we van alles het beste maakten, of toch probeerden te maken. Onze staycation (sorry als dit woord je nog steeds of opnieuw rillingen bezorgt) was kort maar krachtig. Aangezien we ervoor hadden gekozen niet naar het buitenland te gaan, probeerden we het buitenland zoveel als kon naar hier te halen. En zo (her)ontdekten we Wallonië. We gingen naar de ruïne van een abdij, we bezochten de grootste watertuin van Europa, botsten op een romantische kasteelruïne en gingen ook naar een nog steeds rechtopstaand kasteel, omringd door een geweldig landschap. Uiteraard is dat ook maar een surrogaat, maar wel eentje dat effectief bleek.

En zo waren er nog allerhande ontdekkingen en herontdekkingen. Mijn toevallige passage richtingen de graven van de Gemenebestsoldaten leidde tot de uit de hand gelopen In Halse Velden-reeks, waarbij ik door het toeval, en misschien door de link met de Spaanse Griep, heel veel tijd stak in het leven en dood van een honderdtal mannen die al acht jaar op 500 meter van mijn huis lagen. En onderzoek na onderzoek minder aanvoelen als vreemden.

En als je minder naar buiten kunt, speelt een groter deel van je leven binnen af, en ook online. Daar heb ik veel gehad aan verschillende mensen, voornamelijk op Twitter. Met sommigen onder hen had ik al een goede on- (en soms off)line-band, met anderen is dat tijdens dit jaar gegroeid. Niet in het minst door mijn chipsgerelateerde bezigheidstherapie en mijn historische top 100. Chips en geschiedenis waren zeker een rode draad, maar het delen van leed en muziek was dat eveneens. En elkaar helpen met steun en humor was daar zeker ook bij. Oh ja, en podcasts over cryptids, aliens en seriemoordenaars. Dat ook.

No, I’m not afraid to disappear
The billboard said, “The end is near”
I turned around, there was nothing there
Yeah, I guess the end is here

2020 was niet al te aangenaam. Er is geen reden om aan te nemen dat 2021 veel gaat verschillen, gewoon omdat er een ander cijfertje staat. Of toch niet aanvankelijk. Want hoewel ik mijzelf als nieuwbakken zenmeester blijf voorhouden dat het best is om de dagen te laten komen zoals ze komen, geloof ik ook wel dat, alvast op het vlak van het C-woord, het elke dag beter zal gaan. Voor de rest hebben we niet te veel vat op de dingen. Dat is nog steeds een beetje angstaanjagend, maar ook elke dag minder.

Ik wens iedereen dan ook het perspectief waar hij of zij op hoopt, datgene wat hen de voorbije maanden, weken en dagen heeft geholpen om de komende dagen, weken en maanden te blijven trotseren, met hoop, wanhoop en alles ertussen.

Ik wens iedereen een blij weerzien toe met iemand die ze te lang hebben moeten missen, en dat in veelvoud. Of een waardig afscheid van iemand die ze voor altijd zullen moeten missen, maar waar het door omstandigheden nog niet is gelukt.

Ik wens iedereen momenten van zorgeloosheid, en mensen die al langer dan dit jaar met zichzelf in de knoop liggen, of meer dan ooit, meer zorgeloze dan niet-zorgeloze momenten.

Ik wens de muziekliefhebbers heel veel goede albums en concerten, en niet te veel albums en EP’s die gaan over COVID, want help.

Ik wens de mensen in de zorg, en iedereen die dit jaar net iets essentiëler was, een rustig 2021. En blijvende erkenning.

Ik wens de mensen die ons cultuur brengen heel veel creativiteit, inspiratie en het vermogen om dat met een zo groot mogelijk publiek te delen.

Ik wens de mensen die hun zaak en levenswerk meerdere keer on hold hebben moeten zetten, een goede doorstart, en zuchten van opluchting. (Zeker ook de kappers!)

Ik wens zij die daar naar verlangen leuke reizen en uitstappen, maar ook het vermogen om te genieten van het hier en het nu. (#TweetenzoalsRik)

Ik wens zij die aan de knoppen zaten, in moeilijke omstandigheden, ook rust toe, maar ook voldoende zelfreflectie en bijhorende conclusies.

Ik wens de samenleving voldoende immuniteitsgraad toe.

Ik wens katje Lee een minder irritant baasje toe.

En mijzelf wens ik naast de gebruikelijke basisvoorwaarden (geluk, gezondheid, etc.) een nieuw album van Father John Misty en dat ik eindelijk The French Dispatch van Wes Anderson in de cinema kan zien!

Geplaatst in Hersenspinsels, Of mice and men | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen